bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bakırköy escort istanbul escort bayan escort bayan istanbul şişli escort bayan beylikdüzü escort bayan sakarya escort bayan sakarya escort diyarbakır escort sakarya escort
porno izle porno porn izle porno sex türbanlı porno
Bugun...


Hafiz YEDİKARDEŞ

facebook-paylas
TÜRKÇEMİZİN BALKAN DİLLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tarih: 03-06-2020 07:31:00 Güncelleme: 03-06-2020 07:31:00


Türkçemizin Balkan coğrafyası üzerine etkileri konulu, tarihsel ve filolojik bir okuma ve araştırma
yaptığımızda meselenin sadece etki altına alınan toplumlardan dilimize kelime almak değil, aynı
zamanda hatırı sayılır bir Türkçe ve Osmanlıca kelime varlığının bu toplumların dillerine aktarılması ile
de sonuçlandığı görülür.
Bu durum gayet normaldir çünkü tüm büyük devlet tecrübeleri karşılıklı etkileşim ve kabullenme ile
olgunlaşır. Bunu da en somut anlamda dildeki etkileşimle tecrübe ederiz.
Türkler 14.yy’ın ikinci yarısı ile 16.yy’ın ilk dönemi arasındaki fütuhat hareketleri ile neredeyse tüm
Balkanlarda tek anılan güç olmuş sonrasında 1912-1913 Balkan Savaşları ile buradaki devlet varlığına
son vererek 28.000 km2’lik Doğu Trakya hattı hariç Küçük Asya’ya çekilmiştir. Bu çekiliş sadece bir
toprak değişimi olup toplumsal ilişkilerimiz halen capcanlı bir şekilde devam etmekte ve hatta dil ve
kültürümüz orada yaşadıkça kıyamete kadar sürmeye devam edecektir kanaatindeyim.
Büyük şair Yahya Kemal bu toplumlarla kan ve gönül bağımızı şu veciz ifade ile anıtlaştırır:
“Türkçenin çekilmediği yer vatandır.”
Balkanlara hâkim olan ecdat bu coğrafyaya yepyeni bir ticari, dini, siyasi, kültürel soluk getirdi.
Dinamik kurumlar, vakıf ahlakı ve abidevi eserler ile şehirler ihya edilirken, Anadolu’dan getirilen
eğitimli ve seçkin Selçuklu yadigârı Türk nüfus ile de sıra dışı bir ananevi yaşam tarzı Balkanlara nüfuz
etti.
Şehirler çok diri ve vicdan merkezli bir insan kültü oluşturdu. Balkan Türkçesi diye kendi içinde farklı
fonetik ve şive içeren bir ses ve söz kümesi oluştu. Bambaşka bir Türk edebiyatı bu topraklara hâkim
oldu. Doğal olarak Sırp, Boşnak, Hırvat, Arnavut, Sloven, Pomak, Roman, Ulah, Leh, Macar vb.. birçok
milletten karma bu küçük coğrafyada günlük ihtiyaçlarını karşılamak için toplumlar dillerinin güzel
kelimelerini Osmanlıcaya, Türkçede kendi söz ve kelime varlığını bu dillere transfer etmiş oldu.
Yepyeni bir İmparatorluk dili gelişip büyüdü.
Daha düne kadar isimleri bile bilinmeyen birçok kasaba ve şehir Osmanlı mülkü olarak müthiş bir
inkılap üzere çağdaşı olduğu dönemlerin ilim, kültür, sanat merkezlerine dönüştü. Bu şehirler
dimağımıza öyle bir kazındı ki bu şehirleri ve Balkan Savaşlarından sonra bağlı olacakları ülke
topraklarını zorunlu bir göçle terki diyar eden muhacir ve göçmenler için türlü folklorik söz, şiir ve
ezgilere konu olup milli benliğimizin köşe taşları haline geldiler.
Bu cennet beldelere olan özlemi en iyi dramatize edeceğiniz şartlar bir etkinlikte çalınan ve sözlerinin
içinde:
“Selanik Selanik viran olasın,
Taşın toprağını yeller alsın.” sözü dalgalanan Balkan türküsüne, Anadolu’ya anavatan diye sığınan
muhacirlerin ve göçmenlerin yani bu şehirlerin eski yerlilerinin gözyaşlarına sığınan kahırdan ve hayal
kırıklığından anlarsınız.
Bu tarihsel dönüşümün merkezinde olan ve dil ve kültür hayatına katılan Türkçe kelimeler ise
saymakla bitmez. Bunların çoğu geçirdiğimiz bir asırlık dönemde bu topraklarda yaşanan ulus devlet
tecrübeleri ve dil inkılabı adı altında yaşatılan kötü tecrübelerle tarihteki karanlık sayfalarına karışıp
erirken binlercesi zamana ve haksızlıklara meydan okumuş ve günümüzde halen Sırp, Hırvat, Arnavut,
Boşnak, Bulgar, Sloven, Pomak, Yunan, Macar vb.. toplumların dillerindeki etkinliklerini sürdürerek
gelmiştir.

Şehircilikle ilgili; kapı, karakol, konak, ocak, meyhane, pencere, tavan, hendek, dükkân, çarşı.
Ev hayatı ile ilgili; yastık, yatak, yorgan, çarşaf, seccade.
Akrabalık belirten isimler; dayo, tezja, mica, hala, ingja, boba, nana.
Günlük hayatta kullanılan; şeker, imam, kepenk, kule, pazar, çekmece, kundura, bahçe, para, veresiye
vb… birçok kelime bize bu toprakların halen bizimle ortak nefes aldığını ve hala bir arada
yaşadığımızı hissettirir.
Şiirlerin ve şarkıların bu küçük coğrafyanın bağrında ten tene karıştığı nice halleri de görülür;
Ne ambaro do tri Turci sedea
Peno, sedea,
Biri aga, biri paşa, biri beg
Aga, paşa sizin olsun beg bizim
Peno sen bizim
Mori hep bizim
Yine Priştine, Ohri ve Manastır’da söylenen;
Kızçe bahçada uc guzel var ah nime!
Aman, aman!
Biri kari, biri celin, biri da kız
Yar aman, aman…
İvo Andriç, Vasil İliyaski, Anton Panov, Saffet Basagiç gibi Balkanların ünlü yazarları da hikâye, roman
ve denemelerinde Türkçeyi çok başarılı ve teklifsiz kullanırlar. Çünkü çağdaşı olan birçok düşünürün
kabulü olan bir şey vardır ki o da Balkan edebiyatının gelişim hikâyesi Türkçeyi en az kendi dilleri gibi
iyi kullanmakla başlar.
Bu bağlamda bakıldığında Türkçe kelimeler sadece sözlü kültürle sınırlı olmayıp edebiyat sahasının da
vazgeçilmez bir düsturudur. Bugün bile bu dillerde binlerce Türkçe kelimenin aslı ile yaşamasının
başka türlü bir açıklaması da olamaz.
Hülasa Türkçenin Balkanlardaki bu kalıcı yolculuğu bu coğrafyanın fiilen bizden koparılsa da gönül
iklimimizden koparılamadığının ve koparılamayacağının bir izahıdır.
Kim bilir belki de bu özlemli bekleyiş bir gün nihayet bulur eklem kemiğine yapışır dostlar.
Sağlıkla kalın…





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 31 19 3 9 59 27 66 +32
2 Trabzonspor 31 17 3 11 70 35 62 +35
3 Sivasspor 31 15 7 9 50 34 54 +16
4 Beşiktaş 31 16 10 5 53 40 53 +13
5 Galatasaray 31 14 7 10 50 33 52 +17
6 Alanyaspor 31 14 8 9 57 34 51 +23
7 Fenerbahçe 31 14 9 8 54 41 50 +13
8 Gaziantep FK 31 10 10 11 45 47 41 -2
9 Göztepe 31 10 12 9 39 42 39 -3
10 Antalyaspor 31 9 11 11 37 50 38 -13
11 Kasımpaşa 31 10 15 6 46 54 36 -8
12 Gençlerbirliği 31 8 14 9 36 50 33 -14
13 Yeni Malatyaspor 31 8 15 8 44 46 32 -2
14 Denizlispor 31 8 15 8 29 45 32 -16
15 Çaykur Rizespor 31 9 17 5 34 52 32 -18
16 Kayserispor 31 8 16 7 38 68 31 -30
17 Konyaspor 31 6 13 12 26 43 30 -17
18 MKE Ankaragücü 31 5 15 11 29 55 26 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 32 17 6 9 43 26 60 +17
2 BB Erzurumspor 32 16 8 8 37 25 56 +12
3 Adana Demirspor 32 15 7 10 65 41 55 +24
4 Bursaspor 32 17 8 7 46 36 55 +10
5 Akhisarspor 32 15 8 9 42 35 54 +7
6 Fatih Karagümrük 32 14 7 11 50 36 53 +14
7 Altay 32 13 7 12 46 35 51 +11
8 Ümraniyespor 32 12 12 8 45 44 44 +1
9 Keçiörengücü 32 11 10 11 26 25 44 +1
10 Giresunspor 32 12 12 8 37 42 44 -5
11 Menemenspor 32 11 12 9 39 43 42 -4
12 İstanbulspor 32 8 11 13 44 40 37 +4
13 Balıkesirspor 32 8 13 11 31 44 35 -13
14 Altınordu 32 7 13 12 33 42 33 -9
15 Boluspor 32 5 12 15 27 40 30 -13
16 Osmanlıspor FK 32 7 16 9 37 52 27 -15
17 Adanaspor 32 3 17 12 29 50 21 -21
18 Eskişehirspor 32 7 19 6 34 55 12 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/07/2020 Göztepe vs Gençlerbirliği
 12/07/2020 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 12/07/2020 Antalyaspor vs Alanyaspor
 12/07/2020 Fenerbahçe vs Sivasspor
 13/07/2020 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 13/07/2020 Kayserispor vs Gaziantep FK
 13/07/2020 Denizlispor vs Trabzonspor
 13/07/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 13/07/2020 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 13/07/2020 Denizlispor - Trabzonspor Denizlispor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Trabzonspor yenilmez
 17/07/2020 Galatasaray - Göztepe Göztepe ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 17/07/2020 Galatasaray - Göztepe Galatasaray ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Göztepe yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/07/2020 Balıkesirspor vs Eskişehirspor
 12/07/2020 Adanaspor vs Hatayspor
 12/07/2020 Altay vs BB Erzurumspor
 12/07/2020 Altınordu vs Giresunspor
 12/07/2020 Boluspor vs Akhisarspor
 12/07/2020 Bursaspor vs Menemenspor
 12/07/2020 İstanbulspor vs Osmanlıspor FK
 12/07/2020 Keçiörengücü vs Fatih Karagümrük
 12/07/2020 Ümraniyespor vs Adana Demirspor
 12/07/2020 Keçiörengücü - Fatih Karagümrük Fatih Karagümrük ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 12/07/2020 İstanbulspor - Osmanlıspor FK Osmanlıspor FK ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Türkiye Corona Virüsle mücadelede başarılı mı?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI