Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, yarın video konferans yöntemiyle bir araya gelerek ekonomiyi yeniden canlandırmanın yöntemini görüşecek.

Uzun süre AB üyesi ülkelerin teminatlarına dayalı Eurobond çıkarılmasına direnen Almanya ile Hollanda, bu tavırlarından henüz vazgeçmedi. Berlin, yeni nesil koronavirüsle (Kovid-19) mücadele kapsamında Avrupa Komisyonu’nun garantör olduğu borçlanma hisselerine onay verebileceğinin sinyalini verdi. Ancak İtalya veya İspanya’nın piyasaya sunacağı ‘eurobond’ların teminatını Almanya veya Hollanda değil Avrupa Komisyonu’nun bütçesi sağlayacak. Bu sayede hem ülkelerin ekonomik büyüklüğüne göre risk paylaşımı sağlanacak hem de borcun yönetilmesi ve izlenmesi konusu kurumsal bir merkeze emanet edilecek.

Şimdilik bu ara formülle sorun aşılmış gibi görünüyor. İspanya’nın Fransa ile birlikte AB’yi yeniden canlandırmak amacıyla önerdiği bir “kurtarma fonu” kurulmasına yönelik fikre, İtalya ve Portekiz gibi ülkeler sıcak bakıyor. Berlin, şu ana kadar bu öneriye sessiz kalırken, görüşünü zirve günü açıklayacak.

Trump-toto gibi!

AB liderlerinin kafalarını meşgul eden başka konular da var. Mesela “ABD’de Başkan Donald Trump yeniden seçilebilecek mi, yoksa koltuğunu Joe Biden’a mı kaptıracak?” sorusu gibi.

Birlik üyesi ülkelerin çoğu Trump’a güvenmiyor. Trump’ın fevri davranışları da, AB’de rahatsızlık yaratıyor. Başkan’ın Kovid-19’la mücadele konusunda NATO müttefiki Belçika’yı dünya kamuoyu karşısında beklenmedik şekilde eleştirmesi, bunun bir örneği. Ancak Trump’a karşı net bir tavır sergilemek ya da tahminde bulunmak için erken elbette. AB’li diplomatik kaynaklara göre Trump’ın hala yeniden seçilme ihtimali var. ABD’de koronavirüs etkisinin sona ereceği tarih ile ülkedeki ekonomik canlanmanın başlama tarihin, Trump’ın yeniden seçilmesinde etkili olacağı düşünülüyor. Ayrıca adayların ekonomik krizden çıkış reçetelerinin yanı sıra Çin ve Rusya’ya karşı sergilenecek tutuma ilişkin seçmenlerin göstereceği tepkinin de belirleyici olacağı kaydediliyor.

Elbette AB’nin kendi derdiyle uğraşmak yerine dünya meselelerine vakit ayırması, ilk bakışta ilginç gelebilir. Ancak AB, ABD ile Çin arasında yaşanacak gerilimin arasında kalmak istemiyor. Bu çerçevede AB, şimdiden eğilimleri belirleyip bir an önce kendini konumlandırmaya uğraşıyor.

Öte yandan AB üyelerinin Kovid-19’la mücadele yöntemlerinin, temel hak ve özgürlükler alanında bugüne kadar elde edilmiş kazanımların gözden geçirilmesine yol açması da, Avrupa kamuoyunda tartışmalara neden oluyor.

Avrupa Komisyonu’nun kriz yönetiminden sorumlu Başkan Yardımcısı Janez Lenarcic, bazı AB üyesi ülkelerin Kovid-19’la mücadeleye hazırlıklı olduğunu düşündüklerini, ancak bunun büyük bir hata olduğunu açıkladı. Lenarcic, krizle mücadelede “olağanüstü hal” ilanı, temel hak ve özgürlükleri kısıtlayan önlemler, kişisel verilerin ihlali gibi konuları, bu açıklamayla izah etmeye çalışıyor. Ancak, bu kısıtlamaların sürdürebilir olmadığını Brüksel de biliyor.

Belçika istihbaratı sessizliğini bozdu

Güç gizlilikten gelir!.. Bu nedenle de Belçika istihbarat teşkilatı, kamuoyu karşısına pek çıkmaz. Tabii hayati bir konu olmadığı sürece... Kovid-19’la mücadele konusunda sessizliğini bozan Belçika istihbarat teşkilatı, NATO müttefiklerini tehdit eden unsurları gün yüzüne çıkarttı. Belçika istihbaratının 12 sayfalık raporunda, Rusya kaynaklı yalan haber yayma girişimlerine dikkat çekilirken, bu ülkenin, Kovid-19’u bahane ederek aşırı sağ ve aşırı sol partileri desteklemek için kolları sıvadığı belirtiliyor. Raporda, toplumsal ayaklanmaları körüklemeyi hedefleyen Rusya’nın tutumuna karşı dikkatli olunması gerektiği de vurgulanıyor.