Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD'nin S-400  konusundaki tutumunu, "Bir ülkenin illa oradan almayıp buradan alacaksın diye  dayatması müttefiklik ruhuna uymuyor." sözleriyle eleştirdi. 

NATO'nun kuruluşunun 70. yıl dönümü dolayısıyla Washington'da  düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısına katılan Dışişleri Bakanı  Çavuşoğlu, Türk basın mensuplarıyla bir araya geldi.

New York ve Washington'daki temaslarını anlatan Çavuşoğlu, New York'ta  Birleşmiş Milletler (BM) kapsamında düzenlenen toplantılara ve "her türlü  ayrımcılığa ve ırkçılığa" karşı Türkiye'nin öncülüğünde kabul edilen karar  tasarısına değindi.

Çavuşoğlu, NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında ikili  temaslarını ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile yaptığı görüşmeyi de anlattı.

"O ifadeler gerçeği yansıtmıyor"

Çavuşoğlu, Pompeo ile yaptığı görüşmenin ardından ABD Dışişleri  Bakanlığının yaptığı açıklamaya ilişkin, "Biz de çok şaşırdık, gerek açıklamanın  tonu gerekse Pompeo'nun ifade ettiği söylenen ifadeler gerçeği yansıtmıyor."  değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin S-400 konusundaki tutumunu doğru bulmadıklarını ifade eden  Bakan Çavuşoğlu, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg'in "her ülkenin kendi  savunma silahlarını alma hakkına sahip olduğu" yönündeki açıklamasının  hatırlatılması üzerine, ABD yönetimini kastederek, "Bir ülkenin illa oradan  almayıp buradan alacaksın diye dayatması müttefiklik ruhuna uymuyor." şeklinde  konuştu.

Patriotlar konusuna da değinen Çavuşoğlu, Patriotların fiyatı ve diğer  konularda ABD ile anlaşabileceklerini ama sürecin ilerlemesi için Kongrenin  onayının gerekeceğini söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile görüşmesine ilişkin  değerlendirmelerde bulunan Çavuşoğlu, şöyle konuştu:

"Türkiye'deki Amerikan misyonlarından çalışan vatandaşlarla ilgili  konuda kendisi konuyu hiç açmadı, ben bilgi verdim. Bir tanesi serbest  bırakılmıştı. Bir tanesi yine Yargıtaya başvurdu, iki tanesi de yine adli kontrol  kapsamında. Biz bu konsolosluk konularında çalışıyoruz. Yani hesap verir gibi  değil de kendisi ile sürekli bu konuları konuştuğumuz için bilgi verdim, kendisi  de çok teşekkür etti."

Suriye'de kurulması planlanan güvenli bölge

ABD'nin Suriye'den çekilmesi ve Suriye'nin kuzeyinde kurulması  planlanan güvenli bölge konularını da ele aldıklarını belirten Çavuşoğlu, bu  konuda  iki ülkenin ortak görev gücünün, ABD'nin çekilme sürecindeki koordinasyon  çalışmalarına devam etmesi konusunda mutabık kaldıklarını dile getirdi.

Türkiye ile ABD'nin, F-35 ve S-400 konusunda farklı görüşlere sahip  olduğunu belirten Çavuşoğlu, bu konuyu da ele aldıklarını dile getirdi.

Çavuşoğlu, "O açıklamada o tonda vurgulandığı gibi değil. Bu konuların  çoğunu zaten ben gündeme getirdim." dedi.

Bir soru üzerine Çavuşoğlu, Pompeo ile görüşmesinde “Türkiye’nin  bölgede tek taraflı askeri eylemleri” gibi bir konuşmanın hiç gündeme gelmediğini  ifade etti.

"İlişkilerimizi dengelemek istiyoruz, seçim yapmak zorunda değiliz"

Çavuşoğlu, bölgedeki tüm ülkelerin diğer bölge ülkeleriyle  ilişkilerini dengelemek gibi bir durumda olduğuna dikkat çekerek, “Biz çok  taraflı bir dış politika izliyoruz. Bölgemizde Rusya ile komşuyuz ve bölgedeki  herkes Rusya’dan doğal gaz alıyor. Rusya bizim bir ticaret ortağımız. ABD bizim  NATO müttefikimiz. NATO’nun doğudaki ve Karadeniz’deki tüm eylemlerini  destekliyoruz. Herkesle iyi ilişkilerimiz olmasını ve bunları dengelemek  istiyoruz. Dolayısıyla ya şu ya da bu şeklinde bir seçim yapmak zorunda değiliz.”  ifadelerini kullandı.

"S-400 NATO'ya tehdit değil"

S-400 alımı ve ABD'nin Türkiye'nin anlaşmayı bitmiş olarak  nitelemesine verdiği tepkilere ilişkin bir soruya yanıt veren Çavuşoğlu, "Biz  herkese en başından beri bunu söyledik. Bu gizli bir süreç değil ki. Bu  anlaşmanın bittiğini ilk defa burada söylemiyoruz." dedi.

Çavuşoğlu şunları dile getirdi:

"Bu konuda endişeler varsa nasıl gidereceğiz? Bu S-400'lerin tamamen  Türkiye'nin kontrolünde olacağını ve bunların NATO sistemlerine F-35 dahil  herhangi bir tehdit oluşturmayacağını biz başından beri söylüyoruz. Zaten Rusya  ile ilk şartımız da buydu ve NATO sistemlerine entegre edilmeyeceği gibi NATO  sistemlerine ve bizim sistemlerimize bir risk veya tehdit oluşturmayacak. 'Bu  konuda ortak bir teknik çalışma grubu oluşturalım' dedik. Bu önerimizi de yine  dün Pompeo'ya ilettik. Genel Sekreter Stoltenberg'e de bu konuda öncülük  yapmasını özellikle söyledik. Yani biz bu konularda açığız çünkü aldığımız bir  sistem, amacı ne, bizim kendi güvenliğimiz için. Bizim acil bir hava savunma  sistemine ihtiyacımız vardı ve müttefiklerimizden de alamadığımız için bu S-400'ü  almak durumunda kaldık. Biz yeni yönetim geldikten sonra da yine Amerika'dan  Patriot almak için mektubu gönderdik ve 17 ay sonra bize cevap geldi."

Stoltenberg'in "Hangi silahı alacağı her NATO üyesi ülkenin ulusal  kararıdır" açıklamasını da değerlendiren Çavuşoğlu, Genel Sekreterin bunu uzun  zamandan beri bunu ifade ettiğini dile getirerek, "Bunun üstüne herhangi  birilerinin illa oradan almayacaksın buradan alacaksın diye dayatması bir kere  müttefiklik ruhuna da uymuyor, uluslararası hukuk düzenine de uymuyor." dedi.

"Pence'in açıklamaları doğru değil"

ABD'nin sunduğu ilk Patriot teklifi konusunda Türkiye'nin  çekincelerini dile getirdiğini ve yönetimin yeni teklifi birkaç gün önce  Türkiye'ye ilettiğini ifade eden Çavuşoğlu, "(ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence)  Pence'in 'Türkiye'ye teklif sunduk reddedildi' şeklindeki açıklamaları doğru  değil." diye konuştu.

Türkiye'nin halen ABD'nin teklifini değerlendirdiğine dikkati çeken  Çavuşoğlu, "S-400 konusu bitmiş bir konu. Bizim daha fazla sisteme ihtiyacımız  var hava savunma sistemine ve Patriot da almak isteriz, müttefikimizden almak  isteriz ama burada tabii müzakere edeceğiz, ortak bir noktada anlaşacağız." dedi.

Çavuşoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:

"Esas sorun şu: ABD bugün bile Patriotları satma konusunda garanti  veremiyor. O zaman benim ihtiyacımı kim karşılayacak? Burada herkes kendisine  göre karar alırsa olmaz. Benim güvenliğimi, güvenlik endişemi kim karşılayacak?  Benim aldığım sistem herhangi birine saldırı için değil. Adı üstünde hava savunma  sistemi, bize yönelik bir saldırı olduğu zaman ülkemi, topraklarımı ve hava  sahamı korumak için bu sistemi alıyoruz."

Patriot konusunda Kongre onayına dikkati çekti

Patriot’larla ilgili son gelişmeleri de değerlendiren Çavuşoğlu, şöyle  konuştu:

“ABD bir rampayı verebileceğini daha önce söyledi. Fiyat konusunu da  konuşuyoruz ama dediğim gibi ABD'nin sonuçta Kongreden onay alması lazım. Bu  konuda bize garanti veremiyorlar ya da alınmış bir onay yok. Patriotlar konusunda  fiyatta anlaşabileceğimizi düşünüyoruz ama bu sorunu ABD’nin kendi içinde çözmesi  lazım. Bu yaklaşık 10 yıldır devam eden bir süreç, bunu S-400 ile bağlamaları da  doğru olmaz. S-400’leri neden almak zorunda kaldık biz, çünkü Patriotları  alamadık. 10 yıldır alamıyoruz. 'O yüzden S-400’leri alıyorlar, o yüzden  veremiyoruz ya da Kongrede zorluk var' derlerse biz de 'bu doğru değil' deriz. Bu  10 yıldır devam eden bir sorun ve biz acil ihtiyacımızı Amerika gibi bir  müttefikimizden karşılayamadık.”

"Irak'taki Kürtleri destekliyoruz"

Türkiye ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında bağımsızlık  referandumu sonrasında ilişkilerin normalleşmeye başlayıp başlamadığına yönelik  bir soruya da yanıt veren Bakan Çavuşoğlu, "Onlar da referandumun artık geçerli  olmadığını kabul ettiler ki bu da akıllıcaydı. Biz onlara en başında da  referanduma gitmemelerini tavsiye etmiştik ancak oldu." dedi.

Erbil'in Irak merkezi hükümeti ile ilişkilerini normalleştirmesinin  olumlu bir  adım olduğuna dikkati çeken Çavuşoğlu, "Biz de ilişkilerimizi  normalleştiriyoruz. Zaten bizim ne Irak'taki ne de Suriye'deki Kürt kardeşlerimiz  de bir sorunumuz var. Bizim sorunumuz PKK ile. Kürt Bölgesel Yönetimi'nin de  zaten PKK ile aynı sorunu var. Onlar oradaki istikrarı da bozuyorlar."

Kuzey Irak'ta havalimanlarının açıldığını ve Tük Hava Yollarının (THY)  bölgeye uçuşları tekrar başlattığını hatırlatan Çavuşoğlu, "Prensip olarak her  zaman Irak'taki Kürtleri destekliyoruz." diye konuştu.