Türkiye’nin iki büyükşehirinde; Ankara’da kesin sonuçlara göre, İstanbul’da da kesin olmayan sonuçlara göre CHP’nin büyükşehir belediyesini kazanmasıyla, belediye meclislerindeki AK Parti çoğunluğu yeni sürecin nasıl işleyeceği konusunda merak uyandırdı. 

Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre belediye başkanları, büyükşehir belediyesindeki tüm birim amirlerini atama yetkisine sahip. Tüm daire başkanlıkları ve genel müdürlüklere başkan tarafından atama yapılabilecek. Büyükşehir belediyelerinin genel sekreterlerinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanması gerekiyor. Ancak bakanlık onay vermediği durumlarda, başkan tarafından “görevlendirme” ile genel sekreter belirlenebiliyor. 

Onay gerekiyor

Yapılan atamalarla ilgili de belediye meclisinden onay alınması gerekmiyor, bilgi verilmesi yeterli. Belediye başkanları, belirlenen bütçelerdeki şehirle ilgili yatırımları da kendi imzasıyla yapabiliyor. Örneğin yapılacak park, asfalt, reklam gibi her türlü işlemde başkan imzası yeterli. Büyükşehir belediye başkanlarının belli ihaleleri açma yetkisi de var. Belediye şirketlerinin genel kurula gitme ve yönetimlerini atama yetkisi de belediye başkanında bulunuyor. Belediye şirketlerinin sermaye artırımı ve bazı devirlerinde belediye meclisinden onay almaları gerekiyor.

Meclisin yetkileri

Belediye meclislerinin de şehrin tüm imar planlarıyla büyükşehir belediyesi bütçesi onaylama yetkileri var. Bütçelerin dağıtımı, belediye meclisi tarafından yapılsa da harcamalarda yetki başkanda. Büyükşehir belediyesinin taşınmazlarının tahsis, arsa alımları gibi işlemlerinde de yetki mecliste. 

Ayrıca belediye meclislerinde her türlü sokak, cadde ve park adı gibi isimlerin değiştirilmesi yetkisi de var. Belediye başkanı kararıyla tüm bu isimler değiştirilemiyor. 

Belediye amblemi konusunda da yetki belediye meclisinde bulunuyor. Ulaşım ana planları da oluşturulan komisyonların vereceği kararlarla belediye meclislerinde karara bağlanıyor. 

Örneğin, bir yerden bir yere metro hattı yapmak için o bölgede imar ve benzeri ulaşım düzenlemeleri yapılacağı için, kararın belediye meclisinden çıkması gerekiyor. 

Başkan yargıya taşıyabiliyor

Belediye meclislerinin aldığı bir kararı başkanın onaylamaması durumunda meclis, 7 gün içinde yeniden bu kararı görüşüyor. Aynı kararda direnilirse karar kesinleşiyor. Belediye başkanı ise, bu kararı yargıya taşıyabiliyor.