NATO tarihinin en büyük tatbikatı olan ve 28 gün sürmesi planlanan “Trident Juncture 2018”i değerlendiren uzmanlar, bunun Rusya’ya bir cevap niteliğinde olduğu görüşünde birleşiyor. Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu Koordinatörü Deniz Irak, NATO’nun gövde gösterisini şöyle yorumladı:

“Yeni dönemde NATO için tehdit, kaçak göçmenler ya da deniz haydutları değil, büyük nükleer güçler olacak. Tatbikat soğuk savaş sürecinde Sovyet donanmasına abluka uygulanan bölgede. Bölge henüz paylaşılmamış deniz dibi kaynakları açısından zengin ve yeni ticari rotaların keşfedildiği alan. Yani hem askeri hem ekonomik açıdan Nordik-Baltık coğrafyasının seçilmesi tesadüf değil. Bu tatbikat ile NATO diş gösterecek. NATO’nun zemin kaybettiği dönemde tatbikatın diplomatik bir mesaj içerdiğini söyleyebiliriz. Aynı zamanda Baltık’ta Finlandiya ‘Northern Coast 2018’, İngiltere ‘Arracade Fusion 2018’ ve Polonya ‘Anakonda 2018’ tatbikatlarını yapacak. Rusya’ya kuzey ve batı hattında verilen çok net bir mesaj var. Rusya soğuk savaş sonrası kaybettiği tüm alanlara dönmek için çabalıyor. Vostok bir gövde gösterisiydi. Rusya ve Çin ittifakı, 2030’dan sonra deniz kuvveti anlamında başka bir seviyeye erişecek. Rus sualtı gücü ile Çin uçak gemilerinin oluşturacağı kuvvet coğrafi avantaj ile birleştiğinde Hint-Pasifik hattında muazzam bir üstünlük elde edebilir. Bu da ABD rüyasının sonu olur. Trident Juncture 2018 Rusya’ya cevap niteliği taşıyor.”

Dünya dengeleri

Emekli Koramiral Kadir Sağdıç ise, “Yeni jepolitik dengelerde tatbikatların karşılıklı yapıldığını görüyoruz. Rusya’nın yanına artık Çin katıldı. Jeopolitik dengeyi korumak isteyen Batı Bloğu, NATO merkezli tatbikatlarla karşılık veriyor” değerlendirmesini yaptı. Sağdıç, şöyle devam etti: 

“Enerji potansiyeli ve insan kaynağı açısından Dünya Adası ya da Avrasya Adası olarak adlandırılan bölgede, kuzey geçidinin açılması önemini ikiye katladı. Soğuk savaş döneminde ‘Avrasya Adası’nı kontrol eden dünyayı kontrol eder’ anlayışı vardı ve ABD liderliğindeki Batı Bloğu, denizlerden bu adayı her zaman kuşatmıştı. Rusya’nın silah teknolojilerini modernize etmesi ve doğal rezervlerinin dünya dengelerine yetecek güçte olmasına Çin’in büyümesi eklendi. Bu tatbikatın amacı batı dünyasının, dünya dengelerinin tek kutuplu süremeyeceğini görmesinden kaynaklanıyor. NATO Genel Sekreteri’nin Norveçli olması, tatbikatın Norveç sınırında yapılması tesadüf değil.”