Suudi Arabistan yönetiminin, 2 Ekim’de İstanbul Başkonsolosluğu’na girdikten sonra haber alınamayan Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın konsoloslukta öldüğünü açıklamasının ardından, Washington’ın konuyla ilgili ilk yaptırım kararı geldi.

ABD yönetimi, Kaşıkçı’nın ölümüyle bağlantılı oldukları gerekçesiyle Suudi Arabistanlı 21 yetkilinin vizelerini iptal ederek, bu isimlere vize yasağı konulmasına karar verdi. Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, vize yasağının sadece atılan ilk adım olduğunu ifade etti ve yeni yaptırımların gündeme gelebileceğinin sinyalini verdi. Pompeo, “Bu cezalar bu konuda söylenmiş son söz olmayacak” dedi ve “ABD, bir gazeteci olan Cemal Kaşıkçı’nın bu denli acımasız bir eylem sonucu susturulmasını hoş görmesi beklenmemeli. Bu durumdan ne ben ne de Başkan memnunuz” diye konuştu.

Pompeo buna karşın ABD’nin çıkarlarını korumaya devam edeceklerini de belirtti. ABD’den yapılan açıklamada vize yasağı getirilen isimlere dair ise bir açıklama yapılmadı. Ancak ABD basını, vize yasağı getirilen isimler arasında Suudi istihbarat yetkililerinin ve Kraliyet Sarayı görevlilerinin bulunduğunu ifade etti.

Öte yandan Pompeo, bakanlık çalışanlarına e-mail yoluyla Kaşıkçı’nın öldürülmesi ve soruşturmasına ilişkin açıklama metni gönderdi. Pompeo e-mailde, “Suudi Arabistan’ın bu konuda ciddi sorumluluklar aldığını görüyoruz ama ne olduğu tam olarak aydınlatılmadığı sürece tatmin olmayacağız” ifadelerini kullandı.

‘İnandırıcı değil’

Bu arada, İngiltere’den de benzer bir adım geldiği açıklandı. İngiltere Başbakanı Theresa May, Suudi gazeteci Kaşıkçı’nın öldürülmesine karışan şüphelilerin İngiltere vizelerinin iptal edileceğini söyledi. İngiliz parlamentosunun alt kanadı Avam Kamarası’nda konuşan May, Kaşıkçı’nın öldürülmesiyle ilgili bir soru üzerine, “İçişleri Bakanı bütün şüphelilerle ilgili, İngiltere’ye girmelerini önlemeye dönük eyleme geçiyor. Eğer bu kişilerin halihazırda vizeleri varsa, bunlar bugün iptal edilecek” dedi. May, “Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesini mümkün olan en güçlü şekilde kınıyoruz. Ortadan kaybolmasının ardından çok açıkça belirtik ki Suudi Arabistan, Türkiye ile işbirliği yapmalı, tam ve inandırıcı bir soruşturma yürütmeli. Kaşıkçı’nın arbedede öldüğü iddiası inandırıcı bir açıklama değil. Dolayısıyla tam olarak ne olduğunun ortaya konulmasına acil bir ihtiyaç var” diye konuştu.

Fransa’dan da benzer bir yaptırım açıklaması geldi. Fransa Hükümet Sözcüsü Benjamin Griveaux, “Suudi Arabistan’ın sorumluluğunun ortaya çıkması durumunda, sadece silah satışıyla sınırlı kalmayacak şekilde yaptırım kararı alacağız” dedi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise, Kaşıkçı’nın “korkunç” şekilde öldürülmesini kınasa da, Suudilere  silah satışını savundu. Daha önce Kanada, Almanya ve İngiltere’den Suudi Arabistan’a silah satışlarının gözden geçirileceği yönünde mesajlar gelmişti.

İkiyüzlülük

Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Donald Tusk ise, Kaşıkçı’nın öldürülmesine ilişkin, “Avrupa’nın tek çıkarı, arkasında kim olduğuna bakmaksızın tüm detayları ortaya çıkarmaktır” dedi. Tusk, “Kaşıkçı’nın öldürülmesi korkunç bir suç. En ufak bir ikiyüzlülük izi bile bize utanç getirir” ifadelerini kullandı.

Erdoğan’la görüştü açıklama yaptı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, dün önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefonda bir görüşme, ardından da açıklamalar yaptı. Selman’ın talebi üzerine gerçekleşen görüşmede, gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinin tüm yönleriyle aydınlatılması için ortak çaba harcanması konusu ve atılması gereken adımlar ele alındı.

Veliaht Prens, daha sonra da başkent Riyad’da önceki gün başlayan ve “Çöldeki Davos” ismi verilen “Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı”nın ikinci gününde katıldığı oturumda, Kaşıkçı cinayetine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Kaşıkçı cinayetini çözme konusunda Türkiye ile iş birliği yaptıklarını ifade eden Bin Selman, “Bu acı olay üzerinden Suudi Arabistan ve Türkiye arasında çatlak oluşturmak isteyenler var. Onlara buradan şu mesajı göndermek istiyorum: Suudi Arabistan’da ismi Selman bin Abdulaziz olan bir kral, ismi Muhammed bin Selman olan bir veliaht prens ve ismi Erdoğan olan bir Türkiye Cumhurbaşkanı olduğu sürece bunu asla başaramayacaklar” diye konuştu.

Bin Selman, Kaşıkçı cinayetinde Türk hükümetiyle birlikte çalıştıklarını vurgulayarak, “Her iki ülkenin hükümetleri (Suudi Arabistan ve Türkiye), suçluların cezalandırılması için iş birliklerini ispatlayacaklar” ifadesini kullandı.

Trump’tan ‘Prens’ iması

ABD Başkanı Donald Trump, “Wall Street Journal” gazetesine verdiği röportajda, gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinin sorumlusunun Suudi Veliaht Prens Muhammed Bin Selman olabileceğini ilk kez dile getirdi. Trump, Selman için “Orada işleri Prens yürütüyor ve sorumlu olacak birisi varsa o da Prens’tir” ifadesini kullandı. Trump daha önceki açıklamalarında Prens’in cinayetle ilgisi olduğu iddialarını kesin bir dille reddettiğini ve kendisinin de Prens’e inandığını söylüyordu. Trump röportajda Prens’in cinayetin sorumlularının kendi altındaki yetkililer olduğunu söylediğinde onlara inanmak istediğini kaydetti ancak sorumluluğun daha üst düzeyde olabileceğini ilk kez dile getirdi.