Avrupa Parlamentosu (AP) için seçim süreci sona ererken, parlamentoda üst düzey pozisyonlara kimlerin geleceği konusunda görüşmeler başladı. Avrupa Birliği (AB) üyesi 28 ülkenin lideri, dün gayrıresmi zirve için Brüksel’de bir araya geldi. Bir süreliğine liderlerin ana gündem maddesi AB Komisyonu Başkanı, AB Konseyi Başkanı, AP Başkanı, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası yüksek temsilcisi gibi üst düzey pozisyonlara kimlerin getirileceğine ilişkin pazarlık süreci olacak.

Özellikle AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker’in yerini kimin alacağı ve bu sürecin nasıl işletileceği merak konusu. 2014’te uygulanan “Spitzenkandidat” süreciyle parlamentoda en çok oyu alan siyasi grubun gösterdiği aday, AB Komisyonu başkanlığına seçilmişti. Bu seçimlerde birinci sırada yine merkez sağdaki Avrupa Halk Partisi (EPP) yer alsa da, siyasi grubun yaklaşık 34 sandalye kaybetmiş olması, sorunlu olan “Spitzenkandidat” sürecini daha da zora sokmuş görünüyor.

Buna karşın dün gerçekleşen görüşmelerde AP Başkanı Antonio Tajani ve siyasi grupların başkanları, AB Komisyonu başkanının mevcut liste başı adayları arasından seçilmesi gerektiğini belirtti. Tajani ve AP’deki siyasi grupların başkanları, yaptıkları yazılı açıklamada, “Bir sonraki AB Komisyonu Başkanı’nın belirlenmesi için liste başı adaylarının dahil olacağı süreci desteklediğimizi tekrar teyit ediyoruz. Yeni başkanın AP seçimlerinden önce Avrupa çapında kampanya yürütmüş olması ve programını tanıtmış olması önem taşıyor” denildi.

Dengeler değişti

Avrupa Parlamentosu’ndaki Sosyal Demokratların lideri Udo Bullman, Frans Timmermans’ın seçilmesi için mücadele edeceklerini söylerken, Yeşiller grubu, başkanın bir kadın olması zamanının geldiğini savundu. Liberallerin lideri Guy Verhofstadt ise, yeni başkanın Avrupa yanlısı çoğunluğu temsil etmesinin önemine dikkat çekti.

Bu yılki seçimler öncesinde AP’de bulunan siyasi gruplar, Spitzenkandidat süreci için liste başı adaylarını açıklamıştı. Hristiyan Demokratların çatı örgütü Avrupa Halk Partisi, AB Komisyonu Başkanlığı için Alman Manfred Weber’i, Sosyalistler Hollandalı Timmermans’ı, Muhafazakarlar ve Reformistler İttifakı ise Çek Jan Zahradil’i önermişti. Liberaller ve Yeşiller ise birden çok ismi aday göstermişti.

AB liderlerinin yeni komisyon başkanını seçerken, AP seçimleri sonuçlarını göz önünde tutma zorunluluğu var. Liderlerin AB Komisyonu Başkanlığı için ortak adayda uzlaşmasının ardından AP’nin de bu adaya mutlak çoğunlukla onayı gerekiyor. Öte yandan AP seçimlerinden çıkan tablo, hakimiyeti elinde tutan EPP ve Sosyal Demokratların (S&D) sandalye kaybettiğini ortaya koyuyor. Bu durumda, son seçimlerde güç kazanan liberal Avrupa İçin Liberal ve Demokrat İttifakı (ALDE) ile Avrupa Yeşiller Partisi’nin (EFA) desteği kritik önem taşıyor. Bu yüzden ALDE ve EFA gibi grupların AB Komisyonu başkanlığı için baskıyı artırmaları bekleniyor.

Alman-Fransız pazarlığı

AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, gayrıresmi liderler zirvesini duyurmak için paylaştığı Twitter mesajında, konunun haziran ayında gerçekleşecek AB Liderler Zirvesi’nde de ana gündem maddesi olabileceğine işaret etmişti. AB’nin en büyük güçleri olan Almanya ve Fransa arasında başkan seçimine ilişkin oluşan görüş ayrılığı da, sürecin zorlu olacağına işaret ediyor. Almanya Şansölyesi Angela Merkel, açık bir şekilde kendi ülkesinden olan EPP’nın adayı Weber’i desteklediğini belirtirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Spitzenkandidat” sürecine güçlü bir şekilde karşı çıkıyor ve AB Brexit Başmüzakerecisi olan Michel Barnier’in uygun aday olduğuna işaret ediyor.