Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Geomatik  Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Çetin Mekik, Türkiye'de İyonosfer İzleme  Sistemi ya da Üst Atmosfer İzleme Sistemi kurulduğu takdirde, depremlerin anlık  olarak haber verilebilme olasılığının bulunduğunu belirtti. 

Prof. Dr. Mekik ile Araştırma Görevlisi Dr. Samed İnyurt,  iyonosferdeki toplam elektron miktarının (TEC) araştırılmasına yönelik yaptıkları  "İyonosferik TEC dalgalanmalarının uydu bazlı konumlama sistemiyle araştırılması"  isimli doktora çalışmasında, dünyada ve Türkiye'de Richter ölçeğine göre  büyüklüğü 6'nın üzerindeki 17 depremi inceledi.

Prof. Dr. Çetin Mekik, gazetecilere yaptığı açıklamada, 6 yıl süren  çalışmanın esas itibarıyla atmosferin üst tabakası iyonosferdeki, toplam elektron  miktarının araştırılmasına dayalı olduğunu belirtti. Atmosferin çeşitli katmanlarının bulunduğunu ama uydu sinyalleri ve  benzeri sinyaller açısından atmosferi iki aşamalı düşündüklerini dile getiren  Mekik, şunları söyledi:

'BUNA YOĞUNLAŞTIK'

"İyonosfer tabakası, GPS (küresel konumlama sistemi) sinyalinin  atmosfere girdiği andan itibaren ilk karşılaştığı tabakadır. Burada sinyalimiz  geçerken, toplam elektron miktarına bağlı olarak değişik etkilere maruz kaldığını  biz yıllardan beri biliyorduk. Biz bu etkileri incelemeye karar verdik ve en  büyük etkinin de toplam elektron miktarı olduğunu gördük. Toplam elektron  miktarı, bizim uydu sinyallerimizi etkiliyor, geciktiriyor ya da hızlandırıyor.  Toplam elektron miktarının neden meydana geldiğini araştırdığımızda, değişik  etkilerin sebep olduğunu fark ettik. Öncelikle güneş aktivitesinin yani uzay  ikliminden kaynaklanan sebeplerden bu toplam elektron miktarının değiştiğini fark  ettik. Manyetik fırtınalar, solar etkiler, güneşteki patlamalar, aşırı manyetik  yüklenmeler gibi. Bir de deprem öncesinde ve deprem sırasında toplam elektron  miktarında yükselme ve alçalma anlamında çok ciddi dalgalanmalar olduğunu fark  ettik. Daha sonra biz buna yoğunlaştık."

Prof. Dr. Mekik, dünya üzerinde 2016'ya kadar büyüklüğü 6'nın  üzerindeki 17 depremi incelediklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Manyetik fırtına, solar aktivite gibi değişik etkileri de  arındırarak, geriye sadece depremden kaynaklanan etkinin olduğunu yüzde 94  olasılıkla tespit ettik. Bu çok ciddi bir rakam. Dolayısıyla bugün, daha önceden  olmuş depremlere bakarak, biz depremin işaretini (öncülünü) tespit ettik. Sürekli  olarak Türkiye'de Otomatik İyonosfer İzleme Sistemi ya da Üst Atmosfer İzleme  Sistemi kurulursa, bizim yöntemimiz de buraya uygulanırsa en geç 2 gün ve hatta  daha da erken 10 gün öncesinden bile depremleri Türkiye'de anlık olarak haber  verebilme ihtimalimiz var, diye umut ediyoruz."

Türkiye'de şu anda çok kaliteli konum bilgisi üreten Tapu ve Kadastro  Genel Müdürlüğü ve Harita Genel Müdürlüğü tarafından işletilen TUSAGA-Aktif adlı  bir GPS ağı bulunduğuna işaret eden Mekik, sürekli ve kaliteli hizmet veren bu  ağa otomatik yapıda bir İyonosfer İzleme Sistemi de eklendiğinde, depremin 2 gün  öncesine kadar tespit edilebileceğini ifade etti. Mekik, böyle bir sürekli İyonosfer İzleme Sistemi kurulduğunda, bütün  yer ve uzay bilimi çalışan mesleklerin tamamına veri hattı sağlanacağına işaret  ederek, toplam elektron miktarında anomali yaratan bütün durumları tek tek  incelediklerini ve ayıkladıklarını, geriye sadece bunların dışında hala anomali  olduğunu fark ettiklerinde buna "deprem" dediklerini kaydetti.