Son zamanlarda eğitim sisteminde yaşanan değişikliklerin kamuoyunda yankısı devam ediyor. Bu durumda kendini bir yerlere konumlandırmak için fırsat kollayan bazı köşe yazarları ve gazeteciler de öğretmenleri eleştirmeyi kendilerine görev edinmişler

Haddini aşarak "Belki de Cumhuriyet tarihimizin en gevşek öğretmen nesline çocuklarımızın istikbali teslim durumdadır." diyen Sabah yazarı Şeref Oğuz'da bunlarda biri.

Sayın(!) Oğuz’a Cumhuriyet tarihimiz boyunca öğretmen yetiştiren kurumlarımızın tarihçesinden kısaca bahsedelim.

Bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıp. Biz öğretmenlerin görevi de öğretmek değil midir zaten?

“Cumhuriyetin ilanından sonra, öğretmen yetiştirmek için Gazi Eğitim Enstitüsü ve Teknik Öğretmen Okulları kurulmuştur. En güçlü eğitimci ve öğretmen kadroları bu okullarda toplanmıştır. Bu okullara alınacak öğrenciler, ortaokulların en başarılı öğrencileri arasından öğretmenler kurulunca özenle seçiliyordu. Ortaokul üzerine 3 yıl meslek eğitimi veren öğretmen okulları 1974 yılına kadar devam etmiştir.

Gelelim 1970'li yıllara,

Bu dönemde siyasi ve ideolojik baskılarla öğretmen yetiştiren kurumlar bozulmaya yüz tutmuştur. Öğretmen yetiştirmeye pedagojik yönden değil, ideolojik yönden bakılmaya başlanmıştır. Hiçbir yüksekokulun sınavını kazanamayan öğrenciler, öğretmen yetiştiren kurumlara alınmaya başlanmıştır. 

Eğitim enstitüleri, ideolojik amaçlarla anarşi yuvalarına dönüşmüştür. Bu anarşik olaylar bahane edilerek, 70 bin kadar öğrenciye 40-50 günde öğretmenlik diploması verilmiştir. 40 günde domates yetişmezken siyasi iktidar 40 günde öğretmen yetiştirmiştir. Yine bu dönemde öğretmen ihtiyacını karşılamak amacıyla lise mezunlarına "Mektupla Yüksek Öğretim" uygulaması yapılmış ve bu yolla resim, müzik, beden eğitimi branşları da dahil olmak üzere yaklaşık 46 bin öğretmen atanmıştır.

Gelelim 1980'li yıllara,

Öğretmen yetiştiren kurumlar üniversitelere bağlanmıştır. Üniversitelere bağlı eğitim fakülteleri ve eğitim yüksekokulları on yıllık uygulamada son birkaç yıla kadar üniversite giriş sınavında puanı en düşük öğrencileri almıştır. 

Bu kurumlar, özellikle program, öğretim elemanı ve alt yapı yetersizliği yüzünden öğrencilerini mesleki formasyon bakımından yetiştirememiştir.

Gelelim 1990'lı yıllara,

3 Temmuz 1992 tarihinden itibaren öğretmenler 4 yıllık eğitim fakültelerinde yetiştirilmeye başlanmıştır. 

Eğitim Fakültelerinde YÖK Yürütme Kurulu’nun 4 Kasım 1997 tarihli kararı ile yeni bir yapılanmaya gidilmiştir. Yeni düzenleme ile sekiz yıllık zorunlu ilköğretim düzeyindeki sınıf öğretmeni ve branş öğretmeni ihtiyacının karşılanması hedeflenmiştir. Ayrıca ortaöğretim öğretmenliğinin lisansüstü düzeye kaydırılması ve hem lisans hem de lisansüstü düzeydeki öğretmen yetiştirme programlarında bulunan dersler yeniden düzenlenmiştir. 

Yakın tarihimize baktığımızda öğretmen ihtiyacını karşılamak amacıyla başvurulmuş “öğretmenlik formasyonu, vekil öğretmenler, yedek subay öğretmenler, mektupla öğretmen yetiştirme, askerliğini öğretmen olarak yapanlar, her çeşit fakülte mezununun öğretmen olarak atanması” gibi bazı uygulamalar da yer almaktadır. Öğretmenlik mesleğine meslek dışından mezunların alınması Türkiye’de öğretmen yetiştirme politikalarında sistemli yaklaşımdan uzaklaşıldığının göstergelerinden biri olarak kabul edilebilir. 

Türkiye’de öğretmen yetiştirme sistemi halen tartışılmaktadır. Öğretmen yetiştirme sisteminin tarihsel değişimini ortaya koymak bundan sonraki sürecin planlanması ve yürütülmesinde çok önemlidir.

Cumhuriyetin ilânından bugüne öğretmen yetiştirmede gerek nicelik gerekse nitelik bakımından çok önemli atılımlar yapılmıştır. Öğretmen yetiştirme sistemi ve süresi, çok sık değişikliğe uğramışsa da artık günümüzde bu sorun da aşılmış gibi görünmektedir. Öğretmen yetiştirmede önceleri daha belirgin olarak nicelik sorunları aşılmaya çalışılırken, artık nitelik sorunları daha önemli görülmeye başlanmış ve bu konuda önemli adımlar atılmıştır.

Hiç şüphesiz ki, Türk eğitim sisteminin önemli vazgeçilmezleri MEB ve Üniversiteler ne kadar iş birliği ve uyum içerisinde olurlarsa, öğretmenler de o kadar doğru programlardan yetiştirilecek ve nitelikli hâle geleceklerdir.

Atanamayan yüzbinlerce öğretmen niteliksiz işlerde çalışırken, ev kuramazken, intihar ederken susan Sayın Şeref Oğuz, Cumhuriyet tarihinde bütün hakları gasp edilen başka bir nesil yetişmiş midir acaba?

“Cumhuriyet döneminin gelmiş geçmiş en gevşek öğretmen nesli” dediklerin 12 senelik orta öğretim sonucunda milyonlarca öğrenciyle yarışıp üniversiteye giriyor ve daha sonra üniversitelerin eğitim fakültelerinden mezun oluyor. Her bir branş için on binlerce öğretmen adayının girdiği Genel Kültür, Genel Yetenek, Eğitim Bilimleri ve Alan Sınavına giriyor tam öğretmen olacağım derken bir de mülakata alınıyorlar. Hayalleri çalınan bir nesilden bahsediyorum.

Gel gelelim Cumhuriyet tarihinin en gevşek yazarının görmediği, görmezden geldiği son 15 yılda öğretmen norm kadrolarının nasıl doldurulduğu konusuna:

2017 resmi verilerine göre Ülkemizdeki ücretli öğretmen sayısı 81 ilde 63 bin 829’dur. Ücretli öğretmenlerin 27 bin 409’u eğitim fakültesi mezunu, 27 bin 936’sı lisans mezunu (eğitim fakültesi hariç), 8 bin 484’ü ön lisans mezunudur.

Ücretli Ön Lisans Mezunu Zihinsel-Görme-İşitme Engelliler Sınıf Öğretmenleri

Özel uzmanlık gerektiren zihinsel-görme-işitme engelliler sınıf öğretmenliğinde bile ön lisans mezunu ücretli öğretmenler görev yapabilmektedir. Üstelik bazı illerimizde zihinsel-görme-işitme engelliler sınıf öğretmeni olarak derslere giren ön lisans mezunu ücretli öğretmenlerin sayısı eğitim fakültesi mezunu ücretli öğretmenlerden fazladır. Zihinsel-görme-işitme engellilerin dersine giren ücretli öğretmenlerin bu alanlarla alakası bulunmamaktadır.

Bu arada ücretli öğretmenler üçte bir ücretle asgari ücretin altında bir rakamla çalışıyor.

MEB’in verilerine göre ülkemizdeki norm kadro ihtiyacı 81 İlde 106 bin 983’tür.

Sayın Şeref Oğuz unutmadan KPSS Sınav soruları defalarca çalındı, ne kadar ahlak yoksunu varsa devletin norm kadrolarını doldurdu.

Cumhuriyet tarihinin en gevşek yazarı, bütün bu olumsuzluklar içerisinde mücadele edip hakkıyla atanan öğretmenleri kutlayacağına onlara hakaret etme cüretini gösteriyor.

Cumhuriyet tarihimizin en gevşek yazarı Sayın Şeref Oğuz bir de tablo paylaşmış. Bu tablo öğretmenlik alan sınavındaki doğru cevap ortalamaları ama yazarımızın bu ortalamada olanların değil tüm bu sınavlardan branşa göre en az 80, çoğunlukla da 90 ve üzeri alanların atanabildiğinden, yani bu soruları birkaç yanlışla ya da tam cevaplayanların öğretmen olabildiğinden haberi bile yok. Ha bir de mülakat vardı değil mi?

"Anlatacağı derslerden yaptığı netler" diye de not düşmüş lakin Öğretmenlerin girdiği Alan sınavı anlatacağı derslerin içeriğinden ziyade Üniversitede gördüğü akademik ders içeriğinden sorulmaktadır.

Yazmaya cesareti varsa şayet, kaleminin mürekkebi patronlarının elinde değilse binlerce öğretmenin serzenişi olan şunları yazmasını tavsiye ederim.

1.Yöneticilik vasfı olmayan müdürleri

2.Ehil olmayan eğitim programı hazırlayanları

3.Yattığı yerden öğrenciyi mezun eden sistemi

4.Neredeyse açlık sınırındaki öğretmen maaşlarını

5.Öğretmen dahi olmayanları öğretmen olarak görevlendiren ücretli öğretmenlik(kölelik) sistemini

6.Atanamayan öğretmenleri

…

İşte Cumhuriyet tarihimizin en gevşek yazarı bunları da görecek kadar cesaretin var mı?

Ne Mutlu Türküm Diyene!

En içten saygılarımla,

Ali YETGİN

Türkolog

01.10.2017

ORTADOĞU GAZETESİ