Olağanüstü bir durum olmadıkça, S400 teslimatı yapılıyor. CAATSA yaptırımları hakkında birçok insanın kafası karışık.

Peki nedir bu CAATSA?

CAATSA Amerika'nın Düşmanlarına uyguladığı yaptırım yasasıdır yani İran, Kuzey Kore ve Rusya'ya yaptırım uygulayan bir ABD federal yasasıdır.

Türkiye Cumhuriyeti'nin S400 hava savunma sistemini alması durumunda ne olacağı merak konusu. Muhtemel senaryolar ve yaptırımlar ışığında İşte süreç:

-S400 Türkiye'ye teslim edildiğinde, CAATSA mevzuatı gereği ABD Başkanının “uygulayacağı” yaptırımlar uygulanmalıdır. Yaptırımları maddeler halinde sıralayacak olursak:

1)Yaptırım yapılan ülkeye İhracat için İhracat-İthalat Bankası Yardımının kesilmesi

2) İhracat Yaptırımları: Bu, ihracat lisansı veya başka bir şekilde ihracatı kolaylaştırmak-zorlaştırmak.

3) ABD Finansal Kurumlarından Krediler vermek-vermemek

4) Uluslararası Finansal Kurumlardan Krediler vermek-vermemek

5) Finansal Kurumların Yasaklanması: Türk bankaları ABD borçlanma araçlarını ve finansal kurumunu satabilmesi-kullanabilmesi-kullandırılmaması.

6) İhale Yaptırımları: ABD hükümeti yaptırımlı ülke ile yapılan herhangi bir tedarik sözleşmesi-fesih-iptal

7) Döviz

8) Banka İşlemleri

9) Mülkiyet İşlemleri

10) Yaptırılan Ülkenin Hisse Borçundaki Yatırım Yasağı

11) Kurumsal Görevlilerin Hariç Tutulması: Vize yasağı

12) İcra Memurlarına Yaptırımlar: CAATSA'nın 231 bölümünü kapsayan İcra Emri 13849 "kişi" terimi, bir birey veya kurum anlamına gelir ve “Varlık”, bir ortaklık, dernek, güven, ortak girişim anlamına gelir. Şirket, grup, alt grup veya diğer kuruluşlar. / Bunlardan herhangi birinin satın alma, devir ve dağıtımını kolaylaştırması durumunda S400, yaptırımlara tabidir.

Ne CAATSA mevzuatı ne de Yürütme Emri Yasanın 231 (Türkiye’yle en alakalı) yaptırımların uygulanması için zaman dilimi vermiyor. Türkiye, S400'ün alımını gerçekleştirdi.

- MGK, Türkiye'nin “d” ye katılıp katılmadığını belirlemek için toplanır. Parçası olan veya faaliyet gösteren bir kişiyle önemli işlem yapmak veya Rusya Federasyonu Hükümeti'nin savunma veya istihbarat sektörleri adına”;  Eğer MGK eşiğin karşılandığını tespit ederse [neredeyse kesinlikle], Hazine Bakanlığı olası bir inceleme yapacak yaptırımlar ve etkileri ile Cumhurbaşkanı'na tavsiye yaptırımlar uygulanmalıdır.

- Yaptırımlar uygulayan bir icra emri yazılır; ABD Başkanı İcra Emrini imzalar. Başkanın yürütmeyi ne zaman imzalaması gerektiği konusunda bir süre sınırı yoktur. Yasa gereği böylece yaptırımlar uygulanır.

Günler, haftalar veya aylar sürebilir.

Türkiye'ye yaptırım uygulanabilecek varlıklar için tam olarak en büyük veya en küçük kaygının ne olduğu konusunda şüpheleriniz olabilir ancak asıl mesele bu 12 maddeden herhangi birinin, Türkiye için gerçek sonuçları olan bir adım olacağıdır. Muhtemelen ilk adım, Mutlak felç ya da ölüm darbesi olanlar (döviz, bankacılık işlemleri) olmamakla birlikte, orta yol bile çok sert olacaktır.

Önümüzdeki günlerde sıkıntılı bir süreci hep birlikte yaşayacağız.

ABD kendini dünyanın sahibi gibi gördüğü için etkisi altında olan ülkelerde kontrolü kaybetmek istemiyor. S400 Natoya ait bütün hava saldırı sistemleri için Türk hava sahasında koruma kalkanı işlevinde.

Türkiye hiçbir ülkenin müstemlekesi değil. Dolayısıyla kendi güvenliğini sağlamak için Doğu veya Batı ülkelerinden herhangi birinden askeri mühimmat, savunma sistemleri satın alabilir, almalıdır. Bundan daha önemli ve milli bir mesele olan savunma sanayisinde yerli üretimi güçlendirmeli, kimseye bağımlı kalmamalıdır.

Türkiye'de S400 konusunda ABD, gerek siyasetçiler gerek gazeteciler gerekse sanatçılar, aydınlar üzerinden ters kamuoyu oluşturarak hükümeti S400 alımından vazgeçmeye zorluyor. Muhalefet bloğunun(CHP-HDP-İYİ Parti-Saadet P) S400 konusunda söylemlerini takip ederseniz fotoğrafı daha iyi okuyabilirsiniz.

Hangi siyasi görüşe sahip olursak olalım bazı konularda tek ses, tek yürek olmak zorundayız. Türkiye Cumhuriyetinin S400 konusunda aldığı bu karar Ülkemizin ve Milletimizin güvenliği içindir.

Dündar Taşer'in dediği gibi: "Ne hürriyet, ne demokrasi, ne insan hakları... Hiçbir şey ülke bütünlüğünden daha aziz, istiklâlden daha değerli değildir."

Ne Mutlu Türküm Diyene!

En içten saygılarımla,

Ali YETGİN

Türkolog

alibugrayetgin@gmail.com