Merhaba,

Bugünlerde elimde Sinan YAĞMUR Bey'in “16 Türk Devleti” kitabını sıkı sıkıya tutuyorum. Oldukça akıcı bir üslup ile düzenlenmiş bu kitabı keyifle okurken ünlü Türk filozofu ve Ahilik teşkilatının kurucusu, döneminin Debbağlar(Deri Zanaatkarları) piri olup otuzdan fazla esnaf biriminin başkanı olan Ahi EVRAN’ın ismiyle karşılaşınca bu vesileyle 757.ölüm yıldönümünde kendisini bir kez daha yad ettim.

Fahrettin-i RAZİ nin talebesi ve Mevlana Celaleddin-i Rumi  ile Hacı Bektaş-i Veli ninde çağdaşı olan bu büyük düşünür Moğol baskıları sonucunda çeşitli islam merkezlerinden Anadolu’ya göç eden ticaret ve zanaat ile meşgul binlerce esnafı ortak bir birlik altında toplayıp güçlü içtihatlarla kendi aralarında bir stk (sivil toplum kuruluşu) olmalarını sağlamış, ayrıca yetenekli gençleri Türk-islam medeniyetinde söz sahibi geleneksel sanatlarla buluşturup iş ve meslek sahibi olmalarına aracı olmuştur.

Bunun yanında bu gençlere mesai saatleri dışında ilim ve irfan dersleri ile genel ahlak konularında öğütler vermiştir. Bu köklü ve temelli yaklaşım yüzyıllarca devam eden büyük zanaatleri kalıcı kılmış, toplumsal ve sosyal adalete dönük oluşacak sorunları frenleme görevi görmüştür.

Sadece Ahilik kurumu değil Selçukludaki Fütüvvet teşkilatı, Osmalıda ki Lonca teşkilatı gibi birliklerde  doğru esnaflık tanımı oturtmaya ve esnaflar arası ilişkileri güçlendirmeye destek olmuş; kaliteli mal üretimi, müşteri ilişkileri, çırak ve usta yetiştirme görevlerini üstlenmişler, zanaatların bugüne değin yaşamasına hizmet etmişlerdir.

Bugün ustaları azalan Hat, Ebru, Minyatür, Çini, Tezhip, Bakırcılık, Keçecilik, Camcılık gibi Türk sanatları o günler üretilen bu güçlü teşkilatçılığın bugüne taşıdığı değerlerdir.

Eski Türk toplumlarından bugüne ulaştığımızda ise karşımıza tam bir garabet çıkıyor. Son dönemlerde gazete kupürlerini ve köşe yazılarını süsleyen birçok haber yeni neslin meslek sahibi olmak konusunda bir ustaya dayanma ihtiyacı hissetmediğini gösteriyor. Birçok zanaat ehli insan mesleklerini öğretecek genç bulamamaktan şikayetçiler. Bu nedenle paha biçilemez bazı el sanatlarımızı bu yüzden kaybetme riski ile karşı karşıyayız.

İşte çok çarpıcı bazı haber başlıkları:

-3 bin 500 liraya çalıştıracak adam bulunamıyor! 
-4 Bin Lira Maaşla Çoban Bulunamıyor .
-Tekstilde çalıştıracak işçi bulunamıyor. 
-Mardin'de taş oymacılığı işinde ayda 9 Bin TL'ye çalıştıracak işçi bulunamıyor ..
Ve bunun gibi daha niceleri…

Hele hele geçen bir haber gözüme takıldı evlere şenlik;
Kastamonu da dolu nedeniyle zarar gören araçlara müdahale etmek için Brezilya’dan fakülte mezunu 10 kaporta ustası bu ilimize çalışmaya davet edilmiş.

Temizlikçimiz  Suriyeli, Araba yıkayıcımız Gürcü, Seyisimiz Romen, Hayvan bakıcımız Afgan, Çocuk bakıcımız Moldovalı, Piyano hocamız Azeri, Doktorumuz Iraklı birde hanımı da Rus aldık mı sorunlar çözülür mü bilmem ama gençlerimiz yükselen şehirleşme kültürü beklentisi içinde iş seçmeye böyle devam ederlerse sanırım masa başı iş dışındaki tüm zanaatlerimiz için insan ithal etmek zorunda kalacağız.

Bugün hükümetinde öncelik konuları içinde olan mesleki eğitimdeki teşvik ve yatırımlar bu kalifiye ara istihdam farkını karşılamakta yetersiz görünüyor. 

Son TÜİK raporlarına da yansıyan rakamlar endişe verici. Yüzbinlerce lise mezunu diplomalı gencimiz edindikleri meslekte uygulamalı eğitim kusurları çektikleri için işe kabul görmüyorlar. İşin bir başka tuhaf yanı Mesleki Eğitim Merkezlerimizde bir günü teorik diğer altı günü ise işbaşında eğitim ile Kalfa belgesi alan ilköğretim mezunu, işinde kalifiyeli, çalışmaya aday gençlerimiz de diploma sorunları nedeniyle iş bulamıyor ve çok iyi hakim oldukları branşları için diploma edinme zorunluluğuna itiliyorlar.

Bu durum hem personel açığı doğuruyor, hem birkaç yıl iş kaybı yaratıp o genci işsizliğe mahkum ediyor hem de üniversite okumak zorunluluğuna itilen bu gençler anne-baba parası ile okumak zorunda bırakılıp yükseköğretim kurumlarındaki tacir bazı zihniyetlerin elinde ticareten değerlendiriliyorlar. Sonuç diploma ama birikim sahada daha önce edinilen uygulamalarla sınırlı kalıyor.

Meseleyi yükseköğretime taşıdığımız zaman durum daha da vahim. TÜİK rakamlarına göre açıklanan üniversiteli işsizlik rakamları onlarca ilimizin nüfusundan fazla. Türkiyede’ki yaklaşık üç milyon işsizin yine yaklaşık %28’i üniversiteli işsiz kategorisinde.

Tabi iş beğenmeyip kahvehaneleri ve kafeleri dolduran işsiz ordumuzun yerini birileri dolduracak. Bunlarda farklı ülkelerden iş ve emek bahanesiyle ülkemize gelen kalifiye iş erbabı yabancılarla; savaş, siyasi iltica, işsizlik gibi nedenlerle Türkiye ye göç eden yabancı göçmenlerden karşılanıyor. Fakat bu çalışanların içinde birçoğu var ki bunlar denetim yetersizliği nedeniyle kayıt dışı çalışıp ülkemizi milyonlarca lira vergi gelirinden muaf tutuyor. 

Velhasıl işgücü meselemiz en önemli sorunumuz ve bu konuda uzman olan kişilerin kuracağı komisyonların ülkemizin bu en temel sorununa güçlü bir çözüm ve çıkış kapısı bulması son derece önemli, aksi takdirde kahvehane ve kafelerimizin sayısı her dem artacak gibi görünüyor.

Gençlerimizin sokakta, tarlada, fabrikada çalışmanın da en az masabaşı’nda çalışmak kadar insani, tekniker ve işçi olarak çalışmanın da en az doktor ve mühendis olarak çalışmak kadar onurlu bir iş olduğunu idrak etmeleri gerekiyor.

En içten saygılarımla…