istanbul escort , escort esenyurt
bursa escort sitesi , escort bursa
Bugun...



‘Karakalpaklar ekonomik olarak güçlendirilmeli’

Orta Asya uzmanı Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, Özbekistan’a bağlı Karakalpak Özerk Cumhuriyeti’ndeki ayaklanmanın SSCB’den kaynaklanan sorunlarla bağlantılı olduğunu söyledi.

facebook-paylas
Tarih: 06-07-2022 15:19

‘Karakalpaklar ekonomik olarak güçlendirilmeli’

 

AYŞE ÖZDEMİR

- Sayın Ahmet Taşağıl, Karakalpaklar kimdir?

Karakalpaklar 11. yüzyılda bugünkü Ukrayna topraklarında ortaya çıktı. Oğuzların ve Peçeneklerin karışımı olan Türk kökenli bir boydur. Ama hiçbir zaman devletleri olamadı. Daha çok Kazaklarla bir başka Türk boyu olan Nogaylar arasında savruldular. Daha sonra Buhara Hanlığı hâkimiyetine girdiler ama dağıldılar. Sovyetler Birliği döneminde 1936’da Özbekistan’a bağlı özerk cumhuriyet oldular.

- Özbekistan’a gönüllü bağlandıkları iddiası doğru mu?

Göçebeler için böyle bir şey mümkün değil. Çünkü onlar bozkırlarda özgür yaşamayı sever, küçük kabileler halinde kalmayı tercih ederler. Sovyetler Birliği 1925’de bir devlet olarak örgütlenmesini bitirdiğinde birçok problemi de getirdi. Bölgede sınır problemi, çevre sorunu, ekonomik ve sosyal sıkıntılar var. 1991’de Sovyetler’in dağılıp Özbekistan’ın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra da sorunlar devam etti. Özbekistan’da uzun yıllar İslam Kerimov’un baskıcı, otoriter yönetiminden dolayı sadece Karakalpaklar değil, Özbek halkı da çile çekti.

- Ekonomik sorun derken neyi kastediyorsunuz?

Bölgede kuraklık da olması su problemini öne çıkarıyor. Karakalpakistan’daki Aral Gölü kuraklık nedeniyle 200 km çekildi. Bu bir çevre felaketi. Çekilmenin küresel iklim bozulmasıyla da bağlantısı vardır ama bu daha çok Sovyetler zamanındaki yanlış tarım politikalarından kaynaklandı. Sovyetler zamanında yanlış sulamayla toprağın tuzlanmasına neden oldular. Bu yüzden toprak verimliliğini kaybetti. O bölgeyi gezdiğimde toprağın nasıl tuzlandığını gördüm. Sovyetler zamanında pamuk ekilerek aşırı su kullanılması toprağı bu hale getirdi. Şunu da söylemek lazım Kazakistan gelişim gösterdi ama Özbekistan’da yıllarca kapalılık politikası nedeniyle ekonomik gelişmeler olmadı.

- Özbekistan’ın ne yapması lazım?

Özbekistan’ın Karakalpak bölgesine ekonomik olarak çok yardım yapması ve onları kalkındırması lazım. Bölgede de Rusya’ya karşı bu fakirleşmenin sorumlusu olarak bir tepki olduğunu düşünüyorum. Karakalpakistan’da ekonomik kalkınma sağlanırsa bölgeye huzur geleceğini, düşünüyorum. Özbekistan şimdiki Cumhurbaşkanı Şevket Mirzoyev ile dünyaya açıldı ve hızla gelişiyor. Bu gelişimin Karakalpakistan bölgesine de yansıması lazım. Çevre felaketleriyle bağlantılı işsizlik ve yiyecek sıkıntısı da var orada. Yiyeceğini yetiştiremediğinde, işsizlik de olduğunda halkın yapabileceği bir şey kalmıyor. Özbekistan’ın öncelikle bölgede ekonomik kalkınmayı sağlaması gerekiyor. Bölgede 1500’lü yılların ikinci yarısında Türk kökenli Nogay halkı da büyük açlık çekmişti. Karakalpaklar da bu kıtlıktan etkilenmişti.

Ne oldu?

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirzoyev’in ülkesine bağlı Karakalpak Özerk Cumhuriyeti’nin ayrılma hakkını referandumla kaldırma planına Karakalpaklılar tepki göstermişti. Bu nedenle 1 Temmuz’da başlayan protestolarda Karakalpaklı eylemcilere müdahale sonucu 18 kişi ölmüş, 250 civarında kişi de yaralanmıştı. Bunun üzerine Mirzoyev geri adım atarak planından vazgeçmişti.

Yeditepe Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, tüm Orta Asya’yı dolaşarak inceleme yapıyor. Göktürkler hakkındaki kitaplarının yanı sıra birçok yayına imza atan Taşağıl, Rusça, Çince, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Moğolca biliyor.




Bu haber 78 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Türk Dünyası Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 7 5 0 2 11 1 17 +10
2 Adana Demirspor 8 5 1 2 16 9 17 +7
3 Konyaspor 8 5 1 2 9 2 17 +7
4 Galatasaray 8 5 1 2 9 5 17 +4
5 Trabzonspor 8 5 2 1 13 11 16 +2
6 Beşiktaş 8 4 1 3 16 10 15 +6
7 Fenerbahçe 7 4 1 2 20 6 14 +14
8 Kayserispor 8 4 4 0 10 7 12 +3
9 Kasımpaşa 8 4 4 0 8 15 12 -7
10 Gaziantep FK 8 3 3 2 13 11 11 +2
11 Alanyaspor 8 2 3 3 11 16 9 -5
12 Giresunspor 7 2 3 2 6 9 8 -3
13 Fatih Karagümrük 6 1 2 3 8 10 6 -2
14 Antalyaspor 7 2 5 0 8 14 6 -6
15 İstanbulspor 6 1 3 2 4 10 5 -6
16 MKE Ankaragücü 7 1 5 1 7 13 4 -6
17 Sivasspor 8 0 4 4 6 13 4 -7
18 Hatayspor 7 1 5 1 4 11 4 -7
19 Ümraniyespor 8 0 6 2 5 11 2 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Keçiörengücü 7 4 1 2 16 11 14 +5
2 Eyüpspor 7 4 1 2 10 7 14 +3
3 Sakaryaspor 7 4 3 0 12 8 12 +4
4 Pendikspor 7 3 1 3 8 4 12 +4
5 Bodrumspor 7 3 2 2 13 10 11 +3
6 Manisa FK 6 3 1 2 10 8 11 +2
7 Boluspor 6 3 1 2 5 3 11 +2
8 Bandırmaspor 6 3 1 2 8 7 11 +1
9 Samsunspor 7 2 1 4 9 7 10 +2
10 Çaykur Rizespor 6 2 1 3 8 4 9 +4
11 Tuzlaspor 7 2 2 3 8 8 9 0
12 Göztepe 7 2 3 2 4 7 8 -3
13 Adanaspor 7 1 2 4 10 10 7 0
14 Gençlerbirliği 6 1 2 3 9 10 6 -1
15 Altay 7 1 3 3 4 7 6 -3
16 Erzurumspor FK 5 0 2 3 6 10 3 -4
17 Altınordu 6 0 3 3 6 12 3 -6
18 Yeni Malatyaspor 7 0 4 3 7 16 3 -9
19 Denizlispor 6 0 4 2 5 9 2 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 İskenderunspor A.Ş. 7 6 1 0 10 4 18 +6
2 Kocaelispor 7 4 0 3 13 5 15 +8
3 Karacabey Belediye Spor 7 4 0 3 10 3 15 +7
4 1928 Bucaspor 7 3 0 4 9 3 13 +6
5 Zonguldak Kömürspor 7 4 2 1 11 7 13 +4
6 Ankara Demirspor 7 3 1 3 7 3 12 +4
7 1461 Trabzon FK 7 3 1 3 6 4 12 +2
8 Kırklarelispor 7 2 1 4 7 6 10 +1
9 Fethiyespor 7 3 3 1 9 9 10 0
10 Serik Belediyespor 7 2 1 4 9 9 10 0
11 Van Spor FK 7 2 2 3 7 6 9 +1
12 Kastamonuspor 7 2 2 3 5 5 9 0
13 Etimesgut Belediyespor 7 2 3 2 9 7 8 +2
14 Sarıyer 7 1 2 4 9 10 7 -1
15 Kırşehir FSK 7 1 2 4 5 6 7 -1
16 Adıyaman FK 7 1 4 2 5 8 5 -3
17 Diyarbekir Spor 7 1 5 1 7 15 4 -8
18 Balıkesirspor 7 1 5 1 5 13 4 -8
19 Uşak Spor 7 0 4 3 3 13 3 -10
20 Pazarspor 7 0 6 1 3 13 1 -10
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 5 4 1 0 6 3 12 +3
2 Belediye Derincespor 5 3 0 2 7 4 11 +3
3 52 Orduspor FK 5 3 1 1 5 3 10 +2
4 Elazığspor 5 3 1 1 4 2 10 +2
5 Belediye Kütahyaspor 5 2 0 3 8 2 9 +6
6 Karaköprü Belediyespor 5 2 0 3 6 1 9 +5
7 Ağrı 1970 Spor 5 3 2 0 5 5 9 0
8 Hacettepe 1945 5 2 1 2 7 6 8 +1
9 Karşıyaka 5 2 2 1 6 4 7 +2
10 1922 Konyaspor 5 2 2 1 6 6 7 0
11 1954 Kelkit Bld.Spor 5 1 1 3 4 4 6 0
12 Şile Yıldızspor 5 0 0 5 3 3 5 0
13 Nevşehir Belediyespor 5 1 2 2 3 5 5 -2
14 Çatalcaspor 5 1 3 1 3 4 4 -1
15 Edirnespor 5 1 4 0 2 7 3 -5
16 Yomraspor 5 0 3 2 2 5 2 -3
17 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 5 0 3 2 2 7 2 -5
18 Eskişehirspor 5 0 4 1 6 14 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/10/2022 Fatih Karagümrük vs İstanbulspor
 07/10/2022 Gaziantep FK vs Adana Demirspor
 08/10/2022 İstanbulspor vs MKE Ankaragücü
 08/10/2022 Antalyaspor vs Konyaspor
 08/10/2022 Giresunspor vs Beşiktaş
 09/10/2022 Ümraniyespor vs Kayserispor
 09/10/2022 Hatayspor vs Alanyaspor
 09/10/2022 Fenerbahçe vs Fatih Karagümrük
 10/10/2022 Başakşehir FK vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/10/2022 Erzurumspor FK vs Denizlispor
 07/10/2022 Adanaspor vs Bandırmaspor
 08/10/2022 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 08/10/2022 Keçiörengücü vs Boluspor
 08/10/2022 Eyüpspor vs Manisa FK
 08/10/2022 Samsunspor vs Gençlerbirliği
 09/10/2022 Tuzlaspor vs Altınordu
 09/10/2022 Yeni Malatyaspor vs Erzurumspor FK
 09/10/2022 Denizlispor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/10/2022 Adıyaman FK vs Etimesgut Belediyespor
 05/10/2022 Pazarspor vs Kocaelispor
 05/10/2022 Van Spor FK vs Diyarbekir Spor
 05/10/2022 1461 Trabzon FK vs Kastamonuspor
 05/10/2022 Zonguldak Kömürspor vs Karacabey Belediye Spor
 05/10/2022 Kırklarelispor vs İskenderunspor A.Ş.
 05/10/2022 Uşak Spor vs Serik Belediyespor
 05/10/2022 Balıkesirspor vs Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 05/10/2022 Fethiyespor vs Ankara Demirspor
 05/10/2022 1928 Bucaspor vs Sarıyer
 09/10/2022 Kırşehir Futbol Spor Kulübü - Pazarspor Pazarspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kırşehir Futbol Spor Kulübü yenilmez
 09/10/2022 Kastamonuspor - Adıyaman FK Kastamonuspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 09/10/2022 Serik Belediyespor - Balıkesirspor Balıkesirspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 09/10/2022 Sarıyer - Uşak Spor Sarıyer ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Uşak Spor yenilmez
 09/10/2022 Sarıyer - Uşak Spor Uşak Spor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sarıyer yenilmez
 09/10/2022 Diyarbekir Spor - İskenderunspor A.Ş. Diyarbekir Spor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  İskenderunspor A.Ş. yenilmez
 09/10/2022 1928 Bucaspor - Kırklarelispor 1928 Bucaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
 09/10/2022 Karacabey Belediye Spor - Van Spor FK Karacabey Belediye Spor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 09/10/2022 Kocaelispor - Fethiyespor Kocaelispor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kocaelispor yenilmez
 09/10/2022 1928 Bucaspor - Kırklarelispor Kırklarelispor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kırklarelispor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/10/2022 Çatalcaspor vs Nevşehir Belediyespor
 09/10/2022 Ağrı 1970 Spor vs Belediye Derincespor
 09/10/2022 Yomraspor vs Şile Yıldızspor
 09/10/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Hacettepe 1945
 09/10/2022 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü vs 1922 Konyaspor
 09/10/2022 Eskişehirspor vs Edirnespor
 09/10/2022 Karşıyaka vs Karaköprü Belediyespor
 09/10/2022 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Belediye Kütahyaspor
 09/10/2022 52 Orduspor FK vs Elazığspor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Türkiye Corona Virüsle mücadelede başarılı mı?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI