Bugun...


Uğur KIRIK

facebook-paylas
İHRACAT İŞLEMLERİNİN MUHASEBE KAYITLARINA İNTİKALİ
Tarih: 17-06-2019 14:41:00 Güncelleme: 17-06-2019 14:43:00


Değerli okurlar, Şirketler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerinin muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesinde yaşanan kayıtsal/mevzuatsal sorunları açığa kavuşturmak adına konuya ilişkin değerlendirmelerim  aşağıda dikkatinize sunulmuştur.

 

  1. Kurumlar Vergisi Yönünden

Kurumlar Vergisi Kanununun "Safi Kurum Kazancı" başlıklı 6. maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettiği safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’ nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

 

Ticari kazançta elde etme tahakkuk esasına bağlanmış bulunmaktadır. Bu esas dikkate alındığında, gelir veya gider unsurunun özel bir düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği dönemin kazancında dikkate alınması gerekmektedir.

 

Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazancın konusunu oluşturan 37. maddesinde, “ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ifadesi kullanılmış ve ticari kazançta vergiyi doğuran olay tahakkuk esasına” bağlanmıştır. Vergi Usul Kanunu'nun 21. maddesinde de vergiyi doğuran olay, “Vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın meydana gelmesi ve hukuki durumun oluşması” şeklinde tanımlanmıştır.

 

Vergi Usul Kanunu'nda yer alan fatura, tacirler arasındaki faaliyetlerin belgelendirilmesi amacıyla tahakkuk esasına bağlı kalınarak düzenlenmektedir. Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesine göre, fatura "satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır." şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında düzenlenmiş olması zorunludur.

 

Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesinin 5 numaralı fıkrasına göre, faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. 

 

Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Uygulama Tebliği’nin II/A-1.1.1 bölümünde belirtildiği üzere, ihracat bedelinin gümrük beyannamesinin kapanma tarihinde yayınlanmış bulunan (kapanma tarihinde Resmî Gazete’de kurlar ilan edilmemiş ise kapanma tarihinden önceki ilk Resmî Gazete’de yayınlanmış bulunan) T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden TL’ye çevrilerek defter kayıtlarına alınması gerektiği açıklanmıştır.

 

Yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, vergiyi doğuran olay olan satış akdi, satışa konu olan malın fiilen ihraç edildiği / yurt içinde fiilen teslim edildiği tarihte gerçekleşmektedir. Bu nedenle, faturanın da bu tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmesi zorunludur. 

 

Yurt dışındaki alıcının satış akdine konu olan malı satıcının Türkiye'deki fabrikasında, deposunda veya herhangi bir işyerinde kendisinin veya adına hareket edenin teslim alacağını satış akdinde belirlenmiş olması halinde satıcının belirtilen işyerinde malı teslim etmesiyle satış akdi tamamlanmış ve gelir tahakkuk etmiş olacağından söz konusu gelirin bu tarihin içinde bulunduğu takvim yılının kurum kazancı olarak değerlendirilmesi gerekir.

 

Dolayısıyla, yurt dışı satışlarda gelirin tahakkuk ettiği tarih, ihracata ilişkin fiili ihracat tarihidir. Bir ihracatın fiili ihracat tarihin ise gümrük çıkış beyannamesi bilgilerine istinaden “https://uygulama.gtb.gov.tr/BeyannameSorgulama/” adresi üzerinden yapılacak sorgulama neticesinde tespit edilebileceğini belirtmek isteriz.

 

  1. Katma Değer Vergisi Yönünden

Katma Değer Vergisi (“KDV”) Genel Uygulama Tebliği’nin II/A-1.1.1 bölümünde aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır:

 

“Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı ya da yetkili gümrük antreposuna konulmalıdır. 

 

Katma Değer Vergisi Kanunu (“KDV”)’ daki istisna uygulamasında ihracat, esas itibarıyla, serbest dolaşımda bulunan bir malın dış ticaret ve gümrük mevzuatları doğrultusunda, ihracat işlemlerinin tamamlanmasından sonra Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesi dışına çıkarılmasıdır.

 

Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurtdışındaki alıcı adına hareket eden yurtiçindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesi ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmesi halinde ihracat istisnasının uygulanabilmesi için malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkması şarttır. Bu durumda, yurtdışındaki alıcı adına hareket eden yurtiçindeki ilgililere yapılan teslimler vergiye tabi olacak, bunların yaptığı ihracat ise istisna kapsamına girecektir.

 

Mal ihracına ilişkin istisna, ihracatın gerçekleştiği tarih olan gümrük beyannamesinin “kapanma tarihi” ni içine alan vergilendirme dönemine ait KDV beyannamesi ile beyan edilir. İhracat işlemleri iç gümrüklerde yapılan ihracat teslimlerinde, gümrük beyannamesinin sınır gümrüklerince kapatıldığı tarih, ihracatın gerçekleştiği tarih olarak kabul edilir. “İhracat faturası malın yurtdışı edildiği dönemden önce düzenlenmiş olsa dahi, istisna ihracatın yapıldığı dönem KDV beyannamesi ile beyan edilir.”

 

İhracat işlemlerinde vergiyi doğuran olay, malların fiilen gümrük hattını geçtiği anda meydana gelmekte olup, ihracat işleminin bu vergilendirme döneminde beyan edilmesi gerekmektedir. İhracat istisnasından kaynaklanan KDV’nin iadesi de en erken ihracatın gerçekleştiği vergilendirme dönemine ait KDV beyannamesinde talep edilebilecektir.

 

Örnek Muhasebe Kayıtları:

28.12.2018 tarihinde 41.667 Euro bedelle düzenlenen ihracat faturasına ilişkin açılan gümrük çıkış beyannamesinin intaç tarihi (beyannamenin kapanma tarihi) 02.01.2019 tarihinde gerçekleşmiştir. Muhasebe programı fatura modülü ile entegre çalışmakta olup, faturanın düzenlendiği tarih itibariyle aşağıdaki kayıtlar program tarafından oluşturulmuştur. Ayrıca, faturada ürün kodu belirtildiği için sistem sürekli envanter usulü ile hareketli ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre hesapladığı maliyet kaydını otomatik olarak oluşturmuştur.  (1EURO: 6 TL)

________________________________28.12.2018 ______________________________________

120.Alıcılar                                           250.000,00

                               601.Yurt Dışı Satışlar                         250.000,00

________________________________           //          ______________________________________

________________________________28.12.2018 ______________________________________

621.Satılan Ticari Mal Maliyeti         100.000,00

                               153.Ticari Mallar Hesabı                   100.000,00

________________________________           //          ______________________________________

 

2018 dönemi Aralık ayı sonu yapılan kontrollerde malın fiili ihraç tarihinin ertesi ay/yıl olduğu tespit edilmiş ve aşağıdaki düzeltme kayıtları yapılmıştır. 

________________________________28.12.2018 ______________________________________

601.Yurt Dışı Satışlar Hesabı           250.000,00

153. Yoldaki Mallar Hesabı                               100.000,00

                               480.Gelecek Yıllara Ait Gelirler       250.000,00

                               621.Satılan Ticari Mal Maliyeti         100.000,00

________________________________           //          ______________________________________

 

Fiili ihraç tarihinden sonra gerçekleştirilmesi gereken muhasebe kayıtları:

 

________________________________01.01.2019 ______________________________________

480.Gelecek Yıllara Ait Gelirler       250.000,00

621.Satılan Ticari Mal Maliyeti         100.000,00

120.Alıcılar                                             10.000,00

                               601.Yurt Dışı Satışlar Hesabı           260.000,00

                               153.Ticari Mallar Hesabı                   100.000,00

________________________________           //          ______________________________________

 

İhracat faturalarında fiili ihraç tarihinin takip edilmesi ve bahse konu gümrük beyannamesinin kapanma tarihinde ilgili dönem Katma Değer Vergisi (“KDV”) Beyannamesinde beyan edilmesi gerektiği önem arz etmektedir.

 

Söz konusu ihracat faturasının gümrük çıkış beyannamesinin kapanma tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (“TCMB”) tarafından ilan edilen döviz alış kuru esas alınarak kayıtlara alınmasının büyük önem arz ettiğini belirtmek isteriz. Diğer taraftan, ihracat işlemleri sebebiyle, KDV iade taleplerinde özellikle ihracatın fatura tarihinde defter kayıtlarına alınması sebebiyle birçok sorunla karşı karşıya kalındığını belirtmek isteriz.

 

Bilgilerinize sunar,

Keyifli okumalar dilerim.

 

Sevgi ve Saygılarımla.

Uğur KIRIK / Tax Senior Associate, SMMM

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 34 20 5 9 72 36 69 +36
2 Medipol Başakşehir 34 19 5 10 49 22 67 +27
3 Beşiktaş 34 19 7 8 72 46 65 +26
4 Trabzonspor 34 18 7 9 64 46 63 +18
5 Yeni Malatyaspor 34 13 13 8 47 46 47 +1
6 Fenerbahçe 34 11 10 13 44 44 46 0
7 Antalyaspor 34 13 15 6 39 55 45 -16
8 Atiker Konyaspor 34 9 8 17 40 38 44 +2
9 Alanyaspor 34 12 14 8 37 43 44 -6
10 Kayserispor 34 10 13 11 35 50 41 -15
11 Çaykur Rizespor 34 9 11 14 48 50 41 -2
12 Sivasspor 34 10 13 11 49 54 41 -5
13 MKE Ankaragücü 34 11 16 7 38 53 40 -15
14 Kasımpaşa 34 11 17 6 53 62 39 -9
15 Göztepe 34 11 18 5 37 42 38 -5
16 Bursaspor 34 7 11 16 28 37 37 -9
17 BB Erzurumspor 34 8 15 11 36 43 35 -7
18 Akhisarspor 34 6 19 9 33 54 27 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 10 2 5 30 10 35
2 Gençlerbirliği 17 11 4 2 26 13 35
3 Denizlispor 17 9 2 6 33 12 33
4 Adana Demirspor 17 9 3 5 32 15 32
5 Altınordu 17 9 4 4 30 15 31
6 Ümraniyespor 17 9 5 3 25 17 30
7 Gazişehir Gaziantep FK 17 8 5 4 26 15 28
8 Boluspor 17 8 5 4 25 18 28
9 İstanbulspor 17 8 5 4 27 28 28
10 Balıkesirspor Baltok 17 8 6 3 26 23 27
11 Eskişehirspor 17 7 4 6 23 22 27
12 Altay 17 7 5 5 24 15 26
13 Osmanlıspor FK 17 8 7 2 22 19 26
14 Giresunspor 17 6 8 3 19 22 21
15 Adanaspor 17 3 8 6 21 25 15
16 Afjet Afyonspor 17 3 8 6 19 30 15
17 Elazığspor 17 3 10 4 19 28 13
18 Kardemir Karabükspor 17 0 14 3 7 43 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 13 2 2 45 13 41
2 Fatih Karagümrük 17 13 2 2 35 15 41
3 Menemen Belediyespor 17 10 2 5 34 19 35
4 Tuzlaspor 17 10 4 3 36 14 33
5 Sivas Belediyespor 17 9 3 5 36 21 32
6 Etimesgut Belediyespor 17 8 3 6 24 13 30
7 Bandırmaspor 17 9 5 3 28 20 30
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 5 4 35 26 28
9 Pendikspor 17 7 3 7 30 22 28
10 Şanlıurfaspor 17 7 4 6 23 15 27
11 Kırklarelispor 17 7 4 6 22 17 27
12 Zonguldak Kömürspor 17 7 5 5 19 16 26
13 Kahramanmaraşspor 17 7 6 4 21 21 25
14 Konya Anadolu Selçukspor 17 5 5 7 28 32 22
15 Bak Spor 17 4 5 8 16 28 20
16 Fethiyespor 17 4 6 7 14 18 19
17 Tokatspor 17 5 9 3 15 20 18
18 Darıca Gençlerbirliği 17 3 11 3 13 36 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 16 10 0 6 35 14 36
2 Tire 1922 16 9 0 7 29 10 34
3 Hekimoğlu Trabzon 16 9 2 5 23 9 32
4 Nevşehir Belediyespor 16 7 2 7 30 16 28
5 Ergene Velimeşe 16 8 5 3 22 15 27
6 Karaköprü Belediyespor 16 8 5 3 25 19 27
7 Silivrispor 16 7 4 5 18 10 26
8 Artvin Hopaspor 16 6 3 7 17 13 25
9 Erzin Belediyespor 16 6 4 6 31 18 24
10 Erbaaspor 16 6 4 6 20 13 24
11 Şile Yıldızspor 16 7 7 2 32 24 23
12 Gebzespor 16 6 5 5 18 14 23
13 Yomraspor 16 5 4 7 20 17 22
14 Batman Petrolspor 16 6 6 4 15 17 22
15 Kozan Belediyespor 16 5 4 7 17 18 22
16 Büyükçekmece Tepecikspor 16 6 7 3 19 20 21
17 Körfez Spor Kulübü 16 1 12 3 9 37 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/08/2019 Fenerbahçe vs Gazişehir Gaziantep FK
 18/08/2019 Gençlerbirliği vs Çaykur Rizespor
 18/08/2019 Göztepe vs Antalyaspor
 18/08/2019 Kasımpaşa vs Trabzonspor
 18/08/2019 Kayserispor vs Alanyaspor
 18/08/2019 Konyaspor vs MKE Ankaragücü
 18/08/2019 Sivasspor vs Beşiktaş
 18/08/2019 Yeni Malatyaspor vs İstanbul Başakşehir
 18/08/2019 Yukatel Denizlispor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/08/2019 Adana Demirspor vs Balıkesirspor
 18/08/2019 Akhisarspor vs Adanaspor
 18/08/2019 Altay vs Ümraniyespor
 18/08/2019 BB Erzurumspor vs İstanbulspor
 18/08/2019 Eskişehirspor vs Keçiörengücü
 18/08/2019 Fatih Karagümrük vs Bursaspor
 18/08/2019 Giresunspor vs Menemen Belediyespor
 18/08/2019 Hatayspor vs Altınordu
 18/08/2019 Osmanlıspor FK vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

31 Mart Yerel Seçimlerinde Oyunuzu Kime Vereceksiniz?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI