istanbul escort , escort esenyurt
bursa escort sitesi , escort bursa
Bugun...



Yaptırımların İran ekonomisine etkileri sürüyor

İran'a karşı eski ABD Başkanı Donald Trump döneminde başlatılan ve Tahran'la diplomasiyi önceleyen Joe Biden'ın göreve gelmesinin üzerinden 10 ay geçmesine rağmen bir sonuca bağlanamayan yaptırımlar İran ekonomisini zorlamaya devam ediyor.

facebook-paylas
Tarih: 04-11-2021 17:08

Yaptırımların İran ekonomisine etkileri sürüyor

2015'te imzaladığı Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak adlandırılan nükleer anlaşmadan Trump döneminde tek taraflı çekilen Washington, Ağustos 2018 itibarıyla Tahran'ı, füze programı ve bölgesel nüfuzunun da sınırlandırıldığı yeni bir anlaşmaya zorlamak için İran'a yönelik "tarihin en ağır yaptırımlarını" uygulamaya başladı.

Bu süreçte ekonomisi büyük yara alan İran, ekonomik sorunlardan kaynaklı toplumsal hareketliliklerle de başa çıkmaya çalıştı.

ABD'de İran ile diplomasiyi önceleyen Biden'ın göreve gelmesiyle iki ülke arasındaki yaptırım düğümünün çözüleceğine dair beklentiler artsa da Washington şu ana kadar yaptırımların kaldırılması adına ciddi bir adım atmadı.

ABD'den ağır yaptırımlar

İran'a yönelik ağır yaptırımlar, 2018'de 7 Ağustos ve 5 Kasım'da olmak üzere iki aşamayla devreye girdi. ABD, ilk aşama yaptırımlarla İran'ın dolar, altın ve değerli madenlere erişimini yasaklarken, bu ülkenin çelik, kömür, alüminyum ticareti ile otomotiv ve sivil havacılık sektörlerini de hedef aldı.

Çok geçmeden 5 Kasım'da getirilen ikinci aşama yaptırımlarla da Tahran'ın petrol ve enerji ticareti darbe aldı. Washington, bu süreç boyunca Merkez Bankası dahil İran'a ait birçok banka ve şirketi yaptırım kapsamına alarak Tahran'ın uluslararası ticaretine büyük zarar verdi.

İran'ın önceki Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, 26 Eylül'de yaptığı konuşmada ABD yaptırımlarından kaynaklanan zararın ülkeye maliyetinin 150 milyar doları bulduğunu belirterek, "Bu yıllarda halkımızın yaşamı daha rahat ve kolay olabilirdi. Doların ve ihtiyaç ürünlerinin fiyatı daha makul seviyelerde olabilirdi. Bu suçların tüm sorumluluğu Beyaz Saray'a aittir." ifadelerini kullandı.

İran'ın ana gelir kaynağını hedef alan yaptırımlar, hükümete azami baskı yapmak, petrol ihracatını sıfıra indirmek ve İran petrolünü dünya piyasalarından tamamen çıkarmayı hedefledi. İran'ın son üç yıldaki petrol ihracat istatistiklerine bakıldığında ABD'nin İran'ın ihracatını sıfırlama hedefine erişemediği ancak Tahran'ın petrol ihracatının da yaptırımlardan önceki döneme göre büyük ölçüde azaldığı görülüyor.

İran'ın petrol üretimi ve ihracatında büyük düşüş görüldü

Petrol Bakanlığının verilerine göre, İran'ın 160 milyar varil ham petrol ve kondensat ile yaklaşık 34 trilyon metreküp doğal gaz rezervi bulunuyor.

Venezuela ve Suudi Arabistan'ın ardından Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünde (OPEC) en büyük üçüncü petrol rezervine sahip İran, dünyada da Kanada'nın ardından en büyük petrol rezervine sahip dördüncü ülke konumunda.

İran Petrol Bakanlığının istatistiklerine göre, ABD anlaşmadan ayrılmadan önce Nisan 2018'de günlük 3,8 milyon varil ham petrol ve kondensat üretimi yapan İran, bu miktarın 2,8 milyon varilini ihraç ediyordu. Üçüncü ülkelerin ve tanker izleme şirketlerinin verilerine göre, satmakta zorlandığı için şu anda petrol üretimini günlük 2 milyon varilin altına indiren İran'ın ihraç ettiği petrol miktarı da ortalama günlük 500 bin varilin altına düştü.

Tahran'ın en büyük iki müşterisi Hindistan ve Çin'in yaptırımlardan sonra İran'dan petrol ithalatı ciddi oranda azaldı. Hatta Nisan 2020 itibarıyla Hindistan İran'dan petrol ithalatını durdurdu. Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler de her ne kadar yaptırımlara karşı olsalar da ABD'nin baskıları sonucu petrol sevkiyatlarını tamamen kesti.

Çin Genel Gümrük İdaresinin verilerine göre, ABD'nin anlaşmadan ayrılmadığı süreçte İran'dan günlük yaklaşık 800 bin varil ham petrol ithal eden Çinli şirketler, bu yılın ilk ayında İran'dan petrol almadı. Buna rağmen İran'ın özellikle Çin'e petrol ihraç etmeye devam ettiği ancak petrol sevkiyatlarını gizli tuttuğuna dair bilgiler ülke medyasında sıkça yer alıyor.

Yaptırımlar nedeniyle istatistikleri açıklamaktan kaçınan İran'ın petrol ihracat rakamları net şekilde tespit edilemese de ihracat gelirlerinin büyük ölçüde düştüğü İranlı yetkililer tarafından zaman zaman dile getiriliyor. Bununla ilgili 23 Eylül'de sosyal medya hesabından paylaşım yapan Tahran Ticaret Odası Başkanı Mesud Hansari, 2018'de İran'ın Çin'e 9,53 milyar dolar petrol ihraç ettiğini ancak yaptırımlar sonrasında bu rakamın 11 milyon dolara kadar gerilediğini açıkladı.

İran'ın eski Bütçe ve Planlama Kurumu Başkanı Muhammed Bakır Nobaht, 2 Haziran'da Mecliste yaptığı sunumda, ülkesinin 2011'de 119 milyar dolar olan enerji ihracatı gelirlerinin geçen yıl 8,9 milyar dolara kadar indiğini açıklarken petrol yaptırımlarından ülkenin gördüğü zararın boyutunu gözler önüne serdi.

İran tümeninin 3 yılda değer kaybı yüzde 320'yi aştı

Ülkede Mayıs 2018'de serbest piyasada 6 bin 500 tümen seviyelerinde olan 1 ABD doları, 26 Eylül 2018'de 19 bin tümene çıkarak tarihi seviyesini gördü. Daha sonraki süreçte 10 bin 300 tümene kadar inen dolar, Ekim 2020'de bir kez daha tavan yaparak 30 bin tümeni aştı. Şu anda ise dolar 27 bin tümenden işlem görüyor.

Buna göre, ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilerek yaptırımları geri getirmesinden sonraki 3,5 yıllık süreçte İran tümeninin dolara karşı değer kaybı yüzde 320'yi aştı.

İran ekonomisindeki kriz yalnızca ulusal paranın dolar karşısında değer kaybıyla sınırlı kalmadı. Para biriminde yaşanan değer kaybı dış ticareti zora sokarken enflasyonun yükselmesine ve ekonominin daralmasına neden oldu.

Merkez Bankası verilerine göre İran, nükleer anlaşmanın yürürlüğe girdiği 2016'da yüzde 12,5, 2017'de ise yüzde 3,7 ekonomik büyüme gerçekleştirdi. Yaptırımların başlatıldığı 2018'de ise ekonomi yüzde 3,9 küçüldü. Uluslararası Para Fonunun (IMF) yayımladığı Dünya Ekonomik Görünümü raporunda İran ekonomisindeki daralmanın 2019'da yüzde 6 ve 2020'de yüzde 6,8 olduğu belirtildi.

Ülkede enflasyon, 2016'da nükleer anlaşmanın yürürlüğe girerek yaptırımların kaldırıldığı dönemde 26 yıl aradan sonra ilk kez yüzde 9'a gerilemişti. ABD'nin 2018'de anlaşmadan çekilerek yaptırımlar uygulamasından sonraki süreçte ise enflasyon yüzde 52,1'e kadar çıktı. İran İstatistik Merkezinin verilerine göre, eylül ayına gelindiğinde son bir yıllık enflasyon yüzde 45 oldu.

Enflasyonun kontrol edilememesi alım gücünü doğrudan etkiledi. İran'da bu yıl 1 milyon 835 bin tümen olarak belirlenen asgari ücret, ABD'nin anlaşmadan çekilmeden önceki süreçte dolar bazında 200 doların üzerindeydi. Söz konusu rakam bugün itibarıyla serbest piyasa kuruna göre 66 dolara kadar indi.




Bu haber 48 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER EKONOMİ Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 12 9 0 3 24 11 30 +13
2 Hatayspor 12 7 3 2 20 9 23 +11
3 Konyaspor 12 6 1 5 18 10 23 +8
4 Galatasaray 12 6 3 3 18 15 21 +3
5 Alanyaspor 12 6 3 3 18 19 21 -1
6 Beşiktaş 12 6 4 2 21 15 20 +6
7 Fenerbahçe 12 6 4 2 17 15 20 +2
8 Fatih Karagümrük 12 5 3 4 18 15 19 +3
9 Başakşehir FK 12 6 6 0 18 15 18 +3
10 Adana Demirspor 12 4 4 4 17 17 16 0
11 Altay 12 5 6 1 17 18 16 -1
12 Gaziantep FK 12 4 5 3 14 16 15 -2
13 Kayserispor 12 4 5 3 17 20 15 -3
14 Antalyaspor 12 4 5 3 14 17 15 -3
15 Sivasspor 12 2 3 7 15 13 13 +2
16 Yeni Malatyaspor 12 4 8 0 12 22 12 -10
17 Giresunspor 12 2 6 4 7 12 10 -5
18 Kasımpaşa 12 2 7 3 12 18 9 -6
19 Göztepe 12 2 7 3 11 18 9 -7
20 Çaykur Rizespor 12 2 9 1 11 24 7 -13
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 12 8 1 3 22 8 27 +14
2 Ümraniyespor 12 8 1 3 21 7 27 +14
3 Eyüpspor 12 8 2 2 21 13 26 +8
4 Bandırmaspor 12 7 4 1 20 10 22 +10
5 BB Erzurumspor 11 7 3 1 17 11 22 +6
6 Kocaelispor 11 6 3 2 12 11 20 +1
7 Tuzlaspor 11 5 4 2 13 10 17 +3
8 İstanbulspor 11 5 5 1 17 15 16 +2
9 Samsunspor 11 4 4 3 15 16 15 -1
10 Adanaspor 12 4 5 3 15 17 15 -2
11 Bursaspor 11 4 5 2 15 15 14 0
12 Gençlerbirliği 11 4 5 2 12 18 14 -6
13 Boluspor 11 3 4 4 11 11 13 0
14 Denizlispor 11 3 6 2 10 16 11 -6
15 Menemenspor 11 3 6 2 14 21 11 -7
16 Keçiörengücü 11 3 7 1 10 16 10 -6
17 Manisa FK 12 3 8 1 14 21 10 -7
18 Altınordu 12 3 8 1 13 25 10 -12
19 Balıkesirspor 11 2 9 0 8 19 6 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/11/2021 Hatayspor vs Antalyaspor
 20/11/2021 Başakşehir FK vs Sivasspor
 20/11/2021 Giresunspor vs Yeni Malatyaspor
 20/11/2021 Alanyaspor vs Beşiktaş
 21/11/2021 Kasımpaşa vs Fatih Karagümrük
 21/11/2021 Altay vs Adana Demirspor
 21/11/2021 Konyaspor vs Çaykur Rizespor
 21/11/2021 Galatasaray vs Fenerbahçe
 22/11/2021 Kayserispor vs Göztepe
 22/11/2021 Trabzonspor vs Gaziantep FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/11/2021 BB Erzurumspor vs Boluspor
 20/11/2021 Menemenspor vs Balıkesirspor
 20/11/2021 Bursaspor vs İstanbulspor
 20/11/2021 Gençlerbirliği vs Tuzlaspor
 21/11/2021 Bandırmaspor vs Kocaelispor
 21/11/2021 Denizlispor vs Keçiörengücü
 21/11/2021 Adanaspor vs MKE Ankaragücü
 21/11/2021 Manisa FK vs Altınordu
 22/11/2021 Eyüpspor vs Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/11/2021 Adıyaman FK vs Serik Belediyespor
 14/11/2021 Afjet Afyonspor vs Turgutluspor
 14/11/2021 Ankaraspor vs Sarıyer
 14/11/2021 Diyarbekir Spor vs Sakaryaspor
 14/11/2021 Ergene Velimeşe vs Etimesgut Belediyespor
 14/11/2021 Hekimoğlu Trabzon vs Bayburt Özel İdare Spor
 14/11/2021 İnegölspor vs Sivas Belediyespor
 14/11/2021 Niğde Anadolu FK vs Kahramanmaraşspor
 14/11/2021 Somaspor vs Çorum FK
 14/11/2021 Van Spor FK vs Bodrumspor
 14/11/2021 Diyarbekir Spor - Sakaryaspor Diyarbekir Spor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekir Spor yenilmez
 14/11/2021 Adıyaman FK - Serik Belediyespor Adıyaman FK ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 14/11/2021 Afjet Afyonspor - Turgutluspor Afjet Afyonspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Afjet Afyonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/11/2021 Kahta 02 Spor vs Belediye Kütahyaspor
 13/11/2021 Sancaktepe FK vs Arnavutköy Belediye
 14/11/2021 Artvin Hopaspor vs Erbaaspor
 14/11/2021 Çatalcaspor vs Bursa Yıldırımspor
 14/11/2021 Elazığspor vs Hendek Spor
 14/11/2021 Karaman Belediyespor vs Bergama Belediyespor
 14/11/2021 Nevşehir Belediyespor vs Batman Petrolspor
 14/11/2021 Osmaniyespor FK vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 14/11/2021 1954 Kelkit Bld.Spor vs Fatsa Belediyespor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Türkiye Corona Virüsle mücadelede başarılı mı?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI