bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bakırköy escort istanbul escort bayan escort bayan istanbul şişli escort bayan beylikdüzü escort bayan sakarya escort bayan sakarya escort diyarbakır escort sakarya escort
porno izle porno porn izle porno sex türbanlı porno
Bugun...


Uğur KIRIK

facebook-paylas
Zarar, Ziyan ve Tazminatların Vergi Kanunları Açısından Değerlendirilmesi
Tarih: 11-03-2019 12:30:00 Güncelleme: 11-03-2019 12:30:00


  1. Giriş

 

Gerçek ve tüzel kişi mükelleflere ait işletmelerin faaliyetlerinin yürütülmesi esnasında, yönetici veya çalışan personel tarafından yapılan, kasıtlı ya da istem dışı davranışlardan kaynaklanan suçlar nedeniyle, zarar gören kişi ya da kurumlara ödenmesi gereken maddi ve manevi tazminatların, gider yazılıp yazılamayacağı hususunda zaman zaman duraksamalar yaşanmaktadır.

 

Ticari faaliyetin gereği olarak ortaya çıkan zarar ve tazminatların, gider yazılıp yazılamayacağı konusundaki görüş farklılıkları nedeniyle; şirketlerin muhasebe departmanı çalışanları açısından kavramsal karmaşanın oluşmasına sebep olmaktadır.

 

Bu makalemizde öncelikli olarak, ortaya çıkan zarar, ziyan ve tazminatların vergi mevzuatı karşısındaki durumlarını analiz ederek “gider yazılıp yazılamayacağı” hususunda düşüncelerimizi siz değerli okurlarımızla paylaşarak, muhasebe meslek camiasında oluşan sorunlara cevap arayacağız.

 

  1. Yasal Hükümler

 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu açısından;

 

Gelir Vergisi Kanunu 40. maddesinin (3) numaralı benindeki hükümler aşağıdaki gibidir;

 

  • İşle ilgili olmak şartiyle, mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar; gider yazılabilmektedir.

 

Gelir Vergisi Kanunu 41. maddesinin (6) ve (10) numaralı bentlerindeki hükümler aşağıdaki gibidir;

 

  • Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile teşebbüs sahibinin suçlarından doğan tazminatlar (Akitlerde ceza şartı olarak derpiş edilen tazminatlar, cezai mahiyette tazminat sayılmaz.)
  • Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri.

 

ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

 

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu 6. maddesinin (2) numaralı bendinde belirtildiği üzere,

 

  • Safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır.

 

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin (g) bendindeki hükümler ise aşağıdaki gibidir;

 

  • Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak üzere kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddî ve manevî zarar tazminat giderleri.

 

kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacağı belirtilmiştir.

 

  1. Zarar, Ziyan ve Tazminat Tutarlarının İşle İlgili Olması

 

İşle ilgili olması ifadesinden, şahsi bir nitelik taşımaması yani kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olması gerektiği anlaşılmaktadır. Söz konusu ödenen zarar ve tazminatların kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi arasında bir illiyet bağının bulunması ve yapılan giderlerin kazancın elde edilmesine ilişkin yapılması gerekmektedir.

 

Bir giderin kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi açısından illiyet bağının tespitinde ise dikkat edilecek huşular ise şunlardır;

 

  • İşletmelerin yapmış olduğu giderle kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi arasında ilişki bulunmalıdır.
  • Yapılan zarar, ziyan ve tazminat ödemeleri ile bu ödemelere sebep olan faaliyetten elde edilen kazancın orantılı olması gerekmektedir.

 

3.1. Zarar, Ziyan ve Tazminat Sözleşme veya Kanuna Dayalı Olması

 

İşletmeler tarafından ödenen zarar, ziyan ve tazminatların gider mahiyetinde olmasının bir diğer koşulu ise, kanun hükmüne veya mukavelenameye dayanması gerekmektedir. Yapılan bu mukavelenameler ise, işletmelerin faaliyet konuları çerçevesinde yapılması ve bu durumun vergi kanunları ya da vergi kanunları dışında başka bir kanun hükmü nedeniyle tazminat ödemesinin yapılması gerekmektedir. Bu durumların varlığı halinde yapılan ödemeler gider kaydedilebilmektedir.

 

Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi esnasında mukavelenamede yer alan hükme dayanılarak bir tazminat ödemesinin gider olarak kabul edilebilmesi için gereken şart ise mukavelenamenin yazılı olarak yapılması gereğidir.

 

Bir diğer husus ise ödemenin ilama bağlı olarak gerçekleşmesi halidir. İlam ise “Bir davanın mahkemece nasıl bir hükme bağlandığını gösteren resmi belge” olarak tanımlanır. Mahkemenin ilamında tazminat veya zararın karşılanması yönünde karar vermesi halinde işletme bu ödemeyi yapacak ve gider olarak dikkate alabilecektir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, işletme sahibinin, yöneticilerinin veya çalışanlarının kusurunun olmamasıdır.

 

3.2. İşletme Sahibinin Şahsi Kusurundan Kaynaklanmaması

 

Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi açısından, “Gelir Vergisi Kanunu’nun 41. maddesinin (6) numaralı bendi ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin (g) bendinde belirtilen hükümler” çerçevesinde ödenen zarar, ziyan veya tazminatın gider olarak dikkate alınması için kurumun kendisinin, yöneticilerinin veya çalışanlarının ödenen tazminat sebebiyle “kusur” larının bulunmaması gerektiğidir.

 

Nitekim “31.01.2007 tarih ve B.07.1.GİB. 0.03.49/4914-228/8166 sayılı Özelgede bilirkişi veya mahkeme tarafından tespit edilerek, “kurumun kendisinin, yöneticileri veya çalışanlarının” kusurlarından kaynaklandığını belirten bir karar çıktığı takdirde, işletmelerin ödenen tazminat tutarlarının işletmeler tarafından gider olarak dikkate alınamayacağı” açıkça belirtmiştir.

 

3.3. Zarar, Ziyan ve Tazminatın Ödenmiş Olması

 

Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesinin (3) numaralı bendinde “İşle ilgili olmak şartiyle, mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar” şeklinde belirtildiği üzere zarar, ziyan ve tazminat tutarlarının fiilen ödemesinin yapılmış olması gerekmektedir. Bu durumdan anlaşılacağı üzere, ödenmemiş olan zarar, ziyan ve tazminatların tahakkuk ettiği anda gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.

 

Bu sebeple, zarar, ziyan ve tazminatların gider olarak dikkate alınabilmesi için “Gelir Vergisi Kanunu’ nun 40.maddesinin (3) numaralı bendinde belirtildiği üzere ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar” gider yazılabilir şeklinde hükmedilmiştir. Dolayısıyla nakden, hesaben ya da diğer şekillerde ödenmiş olması şartı aranmaktadır.

 

Bir diğer husus ise tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş zarar, ziyan ve tazminatların gider yazılması mümkün olmamakla birlikte, gider kaydının yapılabilmesi için ödemenin nakden, hesaben ya da diğer şekillerde yapılarak, belgelenmesi gerekmektedir.

 

4. Sonuç

 

İşletmeler açısından zarar, ziyan ve tazminatların kurum kazançlarından indirilebilmesinin en önemli koşulu, kazanç ile ödenen tazminat arasındaki illiyet bağının olmasıdır. İlliyet bağının bulunmadığı takdirde, diğer şartları taşıması halinde dahi kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün değildir.

 

İlliyet bağının var olması halinde kurum kazancının tespitinde gider yazılabilmesi açısından, ödemenin fiilen yapılmış ve belgelenmiş olması gerekmektedir. Çünkü bu hususta kanun koyucu bu durumu tahakkuk esasına değil, ödemenin fiilen yapılmasına bağlamıştır.

 

Son olarak, mukavelenameye, ilama veya kanun emrine istinaden yapılan ödemelerde, “kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının kusurunun” bulunulmadığının araştırılması gerekmektedir. Belirtilen şartların sağlanması durumunda zarar, ziyan ve tazminatlar kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilecektir.

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/06/2020 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 12/06/2020 Beşiktaş vs Antalyaspor
 12/06/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 12/06/2020 Fenerbahçe vs Kayserispor
 12/06/2020 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 12/06/2020 Gençlerbirliği vs Konyaspor
 12/06/2020 Göztepe vs Trabzonspor
 12/06/2020 Sivasspor vs Denizlispor
 12/06/2020 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/06/2020 Giresunspor vs İstanbulspor
 19/06/2020 Adana Demirspor vs Osmanlıspor FK
 19/06/2020 Altay vs Akhisarspor
 19/06/2020 Balıkesirspor vs Menemenspor
 19/06/2020 BB Erzurumspor vs Eskişehirspor
 19/06/2020 Boluspor vs Altınordu
 19/06/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 19/06/2020 İstanbulspor vs Hatayspor
 19/06/2020 Keçiörengücü vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 18/07/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Sivas Belediyespor
 18/07/2020 Eyüpspor vs Van Spor
 18/07/2020 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
 18/07/2020 Kırşehir Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 18/07/2020 Niğde Anadolu FK vs Bodrumspor
 18/07/2020 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 18/07/2020 Tuzlaspor vs Uşak Spor
 25/07/2020 Ankara Demirspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Çankaya FK vs Tokatspor
 18/07/2020 Düzcespor vs Manisaspor
 18/07/2020 Erzin Spor vs Artvin Hopaspor
 18/07/2020 Karaköprü Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/07/2020 Silivrispor vs 52 Orduspor FK
 18/07/2020 Şile Yıldızspor vs Kızılcabölükspor
 18/07/2020 1928 Bucaspor vs Sultanbeyli Bld.
 18/07/2020 24Erzincanspor vs Yomraspor
 18/07/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Çatalcaspor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Türkiye Corona Virüsle mücadelede başarılı mı?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI